Bursa’da İşyeri Hemşireliği (Diğer Sağlık Personeli)

İşyeri hemşiresi, mevzuattaki adıyla diğer sağlık personeli (DSP), işyeri hekimiyle birlikte çalışan ve iş sağlığı hizmetlerinin günlük yükünü taşıyan sağlık profesyonelidir. Yönetmelik bu görevi; Bakanlıkça belgelendirilmiş hemşire, sağlık memuru, acil tıp teknisyeni ve çevre sağlığı teknisyeni diplomasına sahip kişilere ve işyeri hemşireliği belgesi olanlara tanır. Görevlendirilecek kişinin geçerli bir DSP belgesine sahip olması zorunludur.

Bursa’da işyeri hemşiresi ihtiyacını iki ölçüt belirler: tehlike sınıfı ve çalışan sayısı. 6331 sayılı Kanun’un 6. maddesine göre DSP yalnızca 10 ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli işyerlerinde zorunludur. Az tehlikeli ve tehlikeli işyerlerinde, ayrıca 10’dan az çalışanı olan çok tehlikeli işyerlerinde yasal zorunluluk yoktur. Tam süreli işyeri hekimi görevlendirilen işyerlerinde de DSP şartı aranmaz. Sınıfı, işyerinde yürütülen asıl işin 2025’te yenilenen NACE listesindeki karşılığı belirler.

Süre, hekim ve uzmandan farklı olarak basamaklıdır: çok tehlikeli işyerinde 10–49 çalışan varsa çalışan başına ayda en az 10, 50–249 çalışanda 15, 250 ve üzerinde 20 dakika. Basamak aşıldığında yeni dakika bütün çalışanlara uygulandığı için 49’dan 50 çalışana çıkan bir işletmede DSP süresi bir anda yüzde elliden fazla artar. Çırak ve stajyerler hesaba katılmaz.

DSP, hekimin yerine muayene yapmaz ve rapor düzenlemez. Görevi; çalışanların sağlık ve çalışma öykülerini muayene formuna yazmak, muayenede hekime yardımcı olmak, özel politika gerektiren grupları takip etmek, ilkyardım hizmetlerinin organizasyonunda ve sağlık eğitimlerinde görev almak, hijyen koşullarının izlenmesinde hekimle çalışmak ve kayıtları tutmaktır. Tespit ve tavsiyelerini işyeri hekimine iletir.

SİSTEMER OSGB, kadrosundaki işyeri hemşirelerini Bursa ve komşu illerdeki çok tehlikeli işyerlerinde aynı işyerine bakan işyeri hekimiyle birlikte görevlendirir. Hemşire ve hekim aynı takvim üzerinden çalıştığı için muayene, tetkik ve eğitim tarihleri tek elden planlanır; çalışan sayınız bir eşiğe yaklaştığında sözleşmeyi de zamanında güncelleriz.

Kimler DSP olarak görevlendirilebilir?

Yönetmelik diğer sağlık personelini iki grupta tanımlar: Bakanlıkça belgelendirilmiş hemşire, sağlık memuru, acil tıp teknisyeni ve çevre sağlığı teknisyeni diploması olanlar ile Bakanlıkça verilen işyeri hemşireliği belgesine sahip olanlar. Her iki durumda da görevlendirme için geçerli DSP belgesi gerekir. Belge; DSP eğitim programını tamamlayıp Bakanlık sınavında başarılı olanlara, iş sağlığı ve güvenliği alanında lisansüstü eğitimini tamamlayanlara ve Genel Müdürlükte 5 yıl fiilen çalışmış olanlara verilir. Diploma tek başına yeterli değildir. Sözleşme öncesinde görevlendirilecek kişinin DSP belgesini görmeniz, sonradan çıkabilecek bir yetki sorununu baştan önler.

DSP’nin zorunlu olmadığı durumlar

• Az tehlikeli ve tehlikeli sınıftaki bütün işyerleri.
• 10’dan az çalışanı olan çok tehlikeli işyerleri.
• Tam süreli işyeri hekimi görevlendirilmiş işyerleri.

Eşik etkisi: 49, 50, 249 ve 250 çalışan

DSP süresi doğrusal değil, basamaklı artar. Basamak aşıldığında yeni dakika bütün çalışanlara uygulanır:

• 49 çalışan × 10 dk = 490 dk; 50 çalışan × 15 dk = 750 dk.
• 249 çalışan × 15 dk = 3.735 dk; 250 çalışan × 20 dk = 5.000 dk. Tek bir işe alım, aylık süreyi 1.265 dakika artırır.

İşe alım planlarken bu eşikleri önceden görmek, sözleşme güncellemesini ve vardiya planını zamanında yapmanızı sağlar. Çalışan sayısı değiştiğinde süreyi birlikte yeniden hesaplarız.

İlkyardım ve revir düzeni

DSP’nin en görünür işi ilkyardım organizasyonudur. Çok tehlikeli işyerlerinde her 10 çalışana bir ilkyardımcı gerekir; bu oran tehlikeli işyerlerinde 15, az tehlikelide 20 çalışandır. İlkyardımcı belgesi 3 yıl geçerlidir ve güncelleme eğitimi, geçerlilik bitmeden önceki 3 ay içinde alınmalıdır. 120 çalışanlı çok tehlikeli bir işletmede bu en az 12 ilkyardımcı ve 12 ayrı belge tarihi demektir. Vardiyalı çalışmada ilkyardımcıların vardiyalara dengeli dağıtılmasını öneririz. İlkyardımcı eğitimi yetkili ilkyardım eğitim merkezlerinden alınır; biz ihtiyacı belirler, belge sürelerini izleriz.

50 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde işveren, hekim, DSP ve uzman için 8 m²’den küçük olmamak üzere toplam iki oda ile acil durumda çalışanı en yakın sağlık birimine ulaştıracak uygun bir araç sağlar. Revirde her başvuru tarih, şikâyet, yapılan müdahale ve yönlendirme bilgisiyle kayda geçer. Bu kayıtlar, tekrarlayan şikâyetlerin işle bağlantısını görmenin en hızlı yoludur: aynı bölümden gelen bel ağrısı başvuruları ergonomik bir sorunu, el yaralanmaları ise eksik bir makine koruyucusunu işaret edebilir.