Bursa’da Yangın Eğitimi ve Söndürme Uygulaması

Yangın eğitimi tek bir yönetmeliğin adıyla düzenlenmiş ayrı bir eğitim değildir; üç düzenlemenin kesiştiği bir yükümlülüktür:

• 6331 sayılı Kanun md. 11, işverenin yangınla mücadele dahil acil durumlar için yeterli sayıda eğitimli kişiyi görevlendirmesini, gerekli araç ve gereçleri sağlayarak eğitim ve tatbikatları yaptırmasını ister.
• İşyerlerinde Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik, söndürme ekibindeki destek elemanlarının görevlerine özgü eğitim almasını ve bu eğitimin işveren ile eğitimi verenin imzasıyla belgelenmesini öngörür.
• Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, yangın ekiplerinin eğitilmesini ve binada yılda en az bir kez söndürme ve tahliye tatbikatı yapılmasını şart koşar.

Tüm çalışanların aldığı temel İSG eğitiminde yangın ve tahliye konuları da işlenir; ancak bu genel bilgi, söndürme ekibinden beklenen uygulama becerisinin yerini tutmaz. Söndürücüyü hiç eline almamış bir ekip üyesi, gerçek bir yangında pimi çekmeyi bile unutabilir.

Eğitimin amacı bir belge değil, ilk dakikalardaki doğru davranıştır. Başlangıç aşamasındaki küçük bir yangın doğru söndürücü ve doğru teknikle kontrol altına alınabilir; yanlış söndürücü (enerjili elektrik panosuna su, kızgın yağa su) ise durumu ağırlaştırır. Bu yüzden eğitimimiz üç parçadan oluşur:

1. Teorik bölüm: yangının oluşumu, yangın sınıfları, işyerinizdeki yangın riskleri, söndürücü türleri, alarm ve tahliye
2. Uygulamalı bölüm: güvenli bir açık alanda, kontrollü bir yangın üzerinde gerçek söndürücüyle söndürme
3. Tatbikat: acil durum planınızdaki senaryoyla alarm, ilk müdahale, tahliye ve sayım

Eğitimi SİSTEMER Yangın Eğitim Merkezi düzenler. Bursa’da yangın eğitimi planlarken uygulamalı bölüm için işyerinizde güvenli bir açık alan bulunması gerekir; uygun alan yoksa uygulamayı sizinle birlikte planlıyoruz. Tekstil, mobilya, kimya-plastik ve depolama gibi yanıcı malzeme yükü yüksek işletmelerde eğitimin içeriğini o işletmenin yanıcı maddelerine ve depolama düzenine göre özelleştiriyoruz.

Söndürücü kullanımı: ÇEK, YÖNELT, SIK, SÜPÜR

Portatif bir söndürücünün içeriği saniyeler içinde boşalır; ilk deneme doğru olmalıdır.

1. Çek: Söndürücüyü dik tutun, emniyet pimini çekin. Basınç göstergeli modellerde ibrenin yeşil alanda olduğuna bakın.
2. Yönelt: Hortumu veya nozulu alevin tepesine değil, yanan maddenin dibine yöneltin.
3. Sık: Tetiği kararlı biçimde sıkın; rüzgârı ve kaçış yolunu arkanıza alın.
4. Süpür: Nozulu yangının tabanında sağa sola süpürür gibi hareket ettirin, alevler söndükçe kontrollü biçimde yaklaşın.

Söndürdükten sonra yangın yerini hemen terk etmeyin; özellikle katı maddelerde yeniden alevlenme görülebilir. Kullanılmış bir söndürücü, içi kısmen dolu görünse bile yerine asılmaz, dolum için ayrılır.

Ne zaman söndürmeye çalışılmaz?

Eğitimde söndürme tekniği kadar önemli olan, ne zaman vazgeçileceğidir. Şu durumlarda müdahale edilmez, alarm verilir ve tahliye başlatılır:

• Yangın başladığı nesneyi aşıp çevreye yayılmaya başladıysa
• Ortam yoğun dumanla dolduysa veya kaçış yolu yangının arkasında kaldıysa
• Eldeki söndürücü yangının sınıfına uygun değilse
• Gaz kaçağı varsa ve akış kesilemiyorsa

Ekip büyüklüğü: iki yönetmelik birlikte okunur

Söndürme ekibine seçilecek kişilerin sahada sürekli bulunan, vardiyalara dağılmış ve fiziksel olarak uygun çalışanlar olması gerekir. Ekibe yeni katılan biri, eğitim almadan listeye yazılmamalıdır.

Uygulamalı eğitim için alan ve söndürücü

Gerçek yangınla yapılan uygulama; yapılardan, park hâlindeki araçlardan, yanıcı malzeme depolarından uzak, dumanın çevreye taşınmayacağı ve zemini uygun bir açık alanda yapılır. Kapalı alanda, çatı altında veya yanıcı malzeme yakınında uygulama yapılmaz. Alanı eğitim öncesinde sahada birlikte seçiyor, gerekirse uygulamayı teorik bölümden ayrı bir günde planlıyoruz.

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik, portatif söndürücülerin yılda bir kez yerinde kontrol edilmesini, dördüncü yılın sonunda söndürücü maddenin yenilenmesini ve hidrostatik test yapılmasını ister. Eğitimde katılımcılara kendi söndürücülerinin kontrol etiketini okumayı da gösteriyoruz; süresi geçmiş bir tüp, eğitimli bir ekibin elinde bile işe yaramaz. Söndürücüler ile sprinkler, hidrant ve algılama sistemlerinin yıllık kontrolü, iş ekipmanlarının periyodik kontrol takviminde de yer alır.

Önleme: eğitimde sahaya taşıdığımız başlıklar

Söndürmeyi öğretmek kadar yangını başlatmamayı öğretmek de eğitimin parçasıdır. Teorik bölümde işyerinize göre şu başlıkları öne çıkarıyoruz:

• Kaynak, kesme ve taşlama gibi sıcak işlerde çevrenin yanıcı malzemeden arındırılması ve iş bitiminde alanın kontrolü
• Tekstil havı, ahşap tozu ve benzeri yanıcı toz birikiminin düzenli temizlenmesi
• Forklift ve akü şarj alanlarının düzeni ile uzatma kablosu ve priz yüklemesi
• Yanıcı sıvıların kapalı ve etiketli kaplarda, miktarı sınırlı tutularak saklanması