Bursa’da Sağlık Gözetimi ve Periyodik Muayene

Sağlık gözetimi, çalışanın yaptığı işin sağlığını nasıl etkilediğini düzenli olarak izleme işidir. 6331 sayılı Kanun’un 15. maddesine göre işveren, çalışanların maruz kaldığı riskleri dikkate alarak sağlık gözetimine tabi tutulmalarını sağlar ve muayeneyi dört durumda yaptırmak zorundadır: işe girişte, iş değişikliğinde, iş kazası, meslek hastalığı ya da sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalardan sonra çalışan talep ederse işe dönüşte ve işin devamı süresince düzenli aralıklarla.

Bursa’da periyodik muayene ve işe giriş sağlık raporu için en sık sorulan soru “hangi tetkikler?” sorusudur. Mevzuat herkese aynı tetkik paketini öngörmez. Muayene aralıklarının üst sınırı bellidir: az tehlikeli işlerde en geç 5, tehlikeli işlerde en geç 3 yılda bir, çok tehlikeli işlerde her yıl; çocuk, genç ve gebe çalışanlarda en geç 6 ayda bir. İşyeri hekimi gerek görürse bu süreleri kısaltır.

Tetkiklerin seçimi ise maruziyete bağlıdır. Gürültüde işitme testi, tozda akciğer grafisi, kimyasal maruziyette kan tetkikleri veya biyolojik izleme gibi. Solunum fonksiyon testi (SFT) ve hemogram gibi tetkikler için mevzuatta sabit bir sıklık yoktur; hekim, risk değerlendirmesi ve ortam ölçüm sonuçlarına göre karar verir. Bu yüzden iyi bir plan, güncel bir risk değerlendirmesi ve yetkili laboratuvarın yaptığı ölçümlerle başlar.

Sağlık gözetiminin maliyeti ve bundan doğan her türlü ek maliyet işverene aittir, çalışana yansıtılamaz. Muayene sonuçları gizlidir. Sağlık verisi 6698 sayılı KVKK’ya göre özel nitelikli kişisel veridir; işlenmesi kural olarak yasaktır ve iş sağlığı ve güvenliği alanındaki hukuki yükümlülükler gibi kanunda sayılan hâllerde, gerekli önlemler alınarak işlenebilir.

SİSTEMER OSGB sağlık gözetimini işyeri hekimliği hizmetinin bir parçası olarak yürütür. Tetkikleri yetkili laboratuvar ve sağlık kuruluşlarıyla planlar, sonuçları hekimimizin değerlendirmesiyle her çalışanın dosyasına işleriz. Toplu ve anonim sonuçları da risk değerlendirmesine geri besleriz: bir bölümde artan işitme kaybı, o bölümdeki gürültü önlemlerinin yetmediğini gösterir.

Maruziyetten tetkike: seçim mantığı

İyi bir sağlık gözetimi planı “hangi paket?” sorusuyla değil, “bu çalışan neye maruz kalıyor?” sorusuyla başlar. Aşağıdaki tablo, mevzuatta açık hüküm bulunan maruziyetleri hekim kararına bırakılanlardan ayırır.

Sonuç çıktığında süreç nasıl işler?

Gürültü Yönetmeliği, işe bağlı işitme kaybı tespit edildiğinde atılacak adımları sayar. Bu sıralama diğer maruziyetler için de iyi bir modeldir:

1. Çalışan, kendisiyle ilgili sonuçlar hakkında işyeri hekimi tarafından bilgilendirilir.
2. İşveren risk değerlendirmesini ve alınan önlemleri gözden geçirir.
3. Gerekirse çalışan, maruziyetin olmadığı başka bir işte görevlendirilir.
4. Benzer biçimde maruz kalan diğer çalışanların sağlık durumu gözden geçirilir ve düzenli gözetime alınır.

Toz maruziyetinde de benzer bir yetki vardır: hekim, çalışanın toza maruz kalacağı işlerde çalıştırılmaması dahil koruyucu ve önleyici her tedbiri önerebilir ve maruziyet sona erdikten sonra gözetimin ne kadar süreceğini belirleyebilir. Çalışan veya işveren muayene ve tetkiklerin yeniden yapılmasını isteyebilir.

Gizlilik, KVKK ve kişisel sağlık dosyası

Uygulamada bunun anlamı şudur:

• Kişisel sağlık dosyası özlük dosyasından ayrı ve yalnızca sağlık personelinin erişebileceği şekilde saklanır.
• İnsan kaynaklarına yalnızca işe uygunluk kanaati ve varsa çalışma kısıtlaması iletilir.
• Dosyalar çalışanın işten ayrılmasından itibaren en az 15 yıl saklanır.
• Çalışan başka bir işyerine geçerse yeni işveren dosyayı yazılı olarak ister; önceki işveren onaylı bir örneğini bir ay içinde gönderir.