İSG Cezasına İtiraz: Süre, Yer ve Dilekçe

İSG idari para cezasına itiraz: kararı kim verir?

İSG idari para cezasına itiraz yolunu belirleyen ilk soru, cezayı hangi kurumun verdiğidir. 6331 sayılı Kanun’un 26. maddesinin ikinci fıkrasına göre:

• Kanundaki idari para cezaları, gerekçesi belirtilerek Çalışma ve İş Kurumu il müdürünce verilir. Bursa’daki bir işyeri için bu, Bursa il müdürlüğüdür.
• İstisna: 14. maddedeki iş kazası ve meslek hastalığını bildirme yükümlülüğüne aykırılığın cezasını doğrudan Sosyal Güvenlik Kurumu verir. Bu cezaların tebliğ, itiraz ve tahsilinde 5510 sayılı Kanun’un 102. maddesi uygulanır.

İl müdürlüğünce verilen cezalarda itiraz yolu, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’ndadır. Kanunun 27. maddesine göre idari para cezası kararına karşı, kararın tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvurulur. Kanun metni hâlâ “sulh ceza mahkemesi” ifadesini kullanır; 2014’te sulh ceza mahkemeleri kaldırılıp yerine sulh ceza hâkimlikleri kurulduğundan bu başvurular uygulamada sulh ceza hâkimliğine yapılır.

Kanunun 26. maddesi, tebligat metninde karara karşı başvurulabilecek kanun yolunun, merciin ve sürenin açıkça belirtilmesini ister. Bu yüzden ilk iş, tebligatı dikkatle okumak ve tebliğ tarihini not etmektir.

İdari para cezası itiraz süresi ve diğer süreler

Süreler hak düşürücüdür; kaçırılırsa ceza kesinleşir. Hepsini tek tabloda görelim:

Kabahatler Kanunu’na göre 15.000 TL dahil idari para cezalarına karşı başvuru üzerine verilen kararlar kesindir; bu tutarın üzerindeki kararlara iki hafta içinde itiraz edilebilir (md. 28/10 ve 29).

İSG cezası peşin ödeme indirimi itiraz hakkını etkiler mi?

Hayır. Kabahatler Kanunu md. 17/6, ödeme süresi içinde ödenen cezadan %25 indirim yapılacağını ve ödeme yapılmasının kanun yoluna başvurma hakkını etkilemeyeceğini açıkça söyler. 6331 sayılı Kanun ödeme süresini tebliğden itibaren 30 gün olarak belirler. Pratik sonuç şudur: indirimli tutarı süresinde ödeyip, 15 gün içinde itirazınızı da yapabilirsiniz. İtiraz kabul edilirse ödenen tutarın iadesi gündeme gelir.

SGK’nın verdiği bildirim cezasında kural benzerdir ama süre farklıdır: 5510 sayılı Kanun’a göre ceza, SGK’ya itiraz edilmeden veya yargı yoluna gidilmeden önce tebliğden itibaren 15 gün içinde ödenirse dörtte üçü tahsil edilir ve peşin ödeme yargı yoluna başvurma hakkını etkilemez.

Tebligattan itiraza: 15 günlük takvim

Süre kısa olduğu için tebligatın geldiği gün bir iş planı yapın:

1. Tebliğ günü: Tebliğ tarihini kaydedin. Elektronik tebligatta tebliğ, bildirimin elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır (Kabahatler Kanunu md. 26/4). Karar tutanağını, cezanın dayandığı maddeyi ve tutarı okuyun.
2. İlk 3 gün: İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimiyle birlikte denetim tutanağındaki her tespiti, elinizdeki belgelerle karşılaştırın. Tutar hesabını kontrol edin.
3. İlk hafta: İtiraz edip etmeyeceğinize ve indirimli ödeme yapıp yapmayacağınıza karar verin. Gerekçeleri ve belgeleri hazırlayın; gerekiyorsa avukata danışın.
4. 15. günden önce: Dilekçeyi iki nüsha ve ekleriyle verin, alındı belgesini saklayın. Son güne bırakmayın.
5. 30. günden önce: İndirimden yararlanacaksanız ödemeyi yapın ve dekontu dosyaya koyun.

Bu süre boyunca, cezaya konu eksikliği gidermeyi de paralel olarak yürütün.

Örnek hesap: tutar doğru mu?

İtiraz etmeden önce tutarın doğru hesaplanıp hesaplanmadığını kontrol edin. 2026 temel tutarları ve 6331 md. 26/3’teki artırım oranları şöyle uygulanır:

• Eğitim vermeme: Çalışan başına 8.980 TL. 10 çalışana eğitim verilmemişse 89.800 TL. Çalışan sayısıyla çarpılan cezalarda tehlike sınıfına göre artırım uygulanmaz (md. 26/5). Süresinde ödenirse %25 indirimle 67.350 TL.
• Risk değerlendirmesi yapmama: Temel tutar 66.725 TL. Tehlikeli sınıfta, 10–49 çalışanlı bir işyerinde %50 artırımla 100.087,50 TL olur; aykırılık devam ederse her ay için ayrıca 100.119 TL’lik temel tutar üzerinden hesaplanır.

Bu iki örnek, sık rastlanan iki hesap hatasını gösterir: çalışan başı cezaya artırım uygulanması ve işyerinin tehlike sınıfı ya da çalışan sayısının yanlış alınması. Tehlike sınıfınızı doğrulamak için tehlike sınıfı nasıl öğrenilir yazımıza, tutarları kendi durumunuza göre görmek için İSG idari para cezası aracına bakın.

İtiraz dilekçesi İSG: neler yazılır, ne eklenir?

Kabahatler Kanunu md. 27’ye göre başvuru, bizzat ilgili kişi, kanuni temsilcisi veya avukatı tarafından verilecek bir dilekçeyle yapılır ve dilekçe iki nüsha verilir. Dilekçede idari yaptırım kararına ilişkin bilgiler ve karara karşı ileri sürülen deliller açıkça gösterilir; süre kaçırıldıysa mücbir sebep dayanaklarıyla yazılır. Başvuru harca tabi değildir (md. 31).

Dilekçenin iskeleti şöyle olabilir:

1. Başvuran: İşverenin unvanı, adresi, SGK işyeri sicil numarası, temsilcinin kimliği.
2. Karar bilgileri: Kararı veren il müdürlüğü, karar tarihi ve sayısı, tebliğ tarihi, ceza tutarı ve dayanılan madde.
3. Olaylar: Denetimin tarihi ve tespit edilen husus.
4. İtiraz gerekçeleri: Her gerekçe ayrı başlıkta ve belgesiyle.
5. Talep: İdari yaptırım kararının kaldırılması veya alt-üst sınırlı cezalarda tutarın değiştirilmesi.
6. Ekler: Numaralı belge listesi.

Gerekçeye göre eklenecek tipik belgeler:

• İSG-KATİP sözleşme ve onay kayıtları, görevlendirme tarihleri,
• Tespit tarihinden önce tarihlenmiş risk değerlendirmesi ve acil durum planı,
• Eğitim katılım tutanakları ve temel eğitim belgeleri,
• İşe giriş ve periyodik muayene kayıtları,
• Periyodik kontrol ve ortam ölçüm raporları,
• Tehlike sınıfı ve çalışan sayısını gösteren SGK kayıtları,
• Denetim tutanağının örneği.

Hangi gerekçelerin karşılığı olur?

İtiraz, cezanın haksız olduğunu düşünmekle değil, bunu belgeyle göstermekle sonuç verir. Karşılığı olabilecek gerekçeler genellikle şunlardır:

• Belge tespit tarihinde vardı: Eksik denilen belge denetim tarihinden önce hazırlanmış, imzalanmış ve kayıtlıysa.
• Hesap hatası: Yanlış tehlike sınıfı, yanlış çalışan sayısı veya çalışan başı cezaya artırım uygulanması.
• İşin durdurulması: 6331 md. 26/4’e göre işin durdurulması hâlinde, durdurmaya sebep olan fiilden dolayı ilgili idari para cezası uygulanmaz.
• Usul eksiklikleri: Kararda gerekçenin, fiilin, yerin ve zamanın gösterilmemesi veya tebligatın usule aykırı olması. Kabahatler Kanunu md. 25, karar tutanağında kişinin kimliğini, fiili, delilleri, karar tarihini ve kararı veren görevlinin kimliğini ister.

“Eksikliği sonradan giderdik” tek başına çoğu zaman bir itiraz gerekçesi değildir; ama aylık tekrarlanan cezaların önünü keser. Denetime hazırlık için iş müfettişi denetimine hazırlık, kaza sonrası bildirim süreci için iş kazası sonrası yapılacaklar yazılarımıza bakın. Belgelerinizin denetimden önce eksiksiz olması için iş güvenliği uzmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz. Bu yazı genel bilgi verir; somut bir uyuşmazlıkta bir avukattan destek almanızı öneririz.

Sık Sorulan Sorular

İdari para cezası itiraz süresi kaç gündür?

Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğünün verdiği İSG cezalarında itiraz süresi, kararın tebliğ veya tefhim tarihinden itibaren 15 gündür. Süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir. Mücbir sebeple süre kaçırıldıysa, sebebin ortadan kalkmasından itibaren 7 gün içinde başvurulabilir.

İtiraz nereye yapılır?

İl müdürlüğünün verdiği cezalarda sulh ceza hâkimliğine, dilekçeyle yapılır. İş kazası veya meslek hastalığını bildirmeme cezasını SGK verdiği için bu cezaya önce 15 gün içinde SGK’ya itiraz edilir; ret hâlinde 30 gün içinde idare mahkemesine başvurulur.

Cezayı indirimli ödersem itiraz hakkımı kaybeder miyim?

Hayır. Kabahatler Kanunu md. 17/6, ödeme yapılmasının kanun yoluna başvurma hakkını etkilemeyeceğini açıkça belirtir. Süresinde ödeyip %25 indirimden yararlanırken itirazınızı da yapabilirsiniz.

İtiraz dilekçesini kim verebilir?

Kabahatler Kanunu md. 27/3’e göre başvuru bizzat ilgili kişi, kanuni temsilcisi veya avukatı tarafından, iki nüsha dilekçeyle yapılır. Şirketlerde dilekçeyi şirketi temsile yetkili kişi imzalar; yetkiyi gösteren imza sirküleri veya vekâletname dilekçeye eklenmelidir.