Kısaca
2 Nisan 2026’da yayımlanan yönetmelikle her çalışana işe başlamadan önce en az 2 saat yüz yüze ve uygulamalı eğitim verilmesi ve temel eğitimin en geç 3 ayda tamamlanması zorunlu hâle geldi. Tekrar eğitimleri her tehlike sınıfında en az 8 ders saati; temel eğitimin sonunda 100 üzerinden en az 60 puanla geçilen bir sınav var. 2013 yönetmeliğine göre alınmış eğitimler ve belgeler geçerliliğini koruyor.
2 Nisan 2026’da ne değişti?
Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, 2 Nisan 2026 tarihli ve 33212 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve aynı gün yürürlüğe girdi. 15 Mayıs 2013 tarihli ve 28648 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan önceki yönetmelik yürürlükten kaldırıldı. Bakanlık, uygulamayı açıklamak için Nisan 2026’da bir uygulama rehberi de yayımladı.
Dayanak değişmedi: 6331 sayılı Kanun md. 17’ye göre eğitim işe başlamadan önce, çalışma yeri veya iş değişikliğinde, ekipman veya teknoloji değiştiğinde verilir ve düzenli aralıklarla tekrarlanır. Eğitimin maliyeti çalışana yansıtılamaz, eğitimde geçen süre çalışma süresinden sayılır; haftalık çalışma süresini aşarsa fazla çalışma olarak değerlendirilir. Yeni yönetmelik bu çerçeveyi korurken dört noktada uygulamayı belirgin biçimde değiştirdi:
- İşe başlama eğitimi ayrı ve zorunlu bir aşama oldu.
- Tekrar eğitimleri her tehlike sınıfında en az 8 ders saatine eşitlendi.
- Temel eğitimin sonuna puan barajlı bir sınav geldi.
- Uzaktan eğitimin sınırları ve kayıt şartları netleşti.
Eski ve yeni yönetmelik karşılaştırması
| Konu | 2013 yönetmeliği | 2026 yönetmeliği |
|---|---|---|
| Temel eğitim süresi | Az tehlikeli 8, tehlikeli 12, çok tehlikeli 16 saat | Aynı: 8 / 12 / 16 ders saati; ders saati en az 45 dk ders + 15 dk ara |
| Tekrar sıklığı | Çok tehlikeli yılda bir, tehlikeli 2 yılda bir, az tehlikeli 3 yılda bir | Aynı |
| Tekrar eğitiminin süresi | Ayrı bir tekrar süresi tanımlanmamıştı; 8 / 12 / 16 saatlik asgari süreler eğitimler için genel kuraldı | Her sınıfta en az 8 ders saati; 4. konu grubuna en az 2 / 3 / 4 saat |
| İşe başlamadan önce | İşe ve işyerine özgü riskler anlatılırdı; asgari süre tanımlı değildi | En az 2 saat, yüz yüze ve uygulamalı işe başlama eğitimi; tutanakla belgelenir |
| Uzaktan eğitim | 2013 metninde yalnızca genel konular için | 1–3. konu grupları uzaktan verilebilir; 4. konu tehlikeli ve çok tehlikelide yüz yüze |
| Ölçme | Eğitimin etkinliği değerlendirilirdi; puan barajı yoktu | Eğitim öncesi seviye tespiti ve sınav; en az 60/100, en fazla 2 ek sınav hakkı |
| Aynı işle işyeri değiştiren çalışan | Kanundaki belge şartı geçerliydi | Belge kontrol edilir; yalnızca 4. konu tekrarlanır ve işe başlama eğitimi verilir |
İşe başlama eğitimi: ilk gün, sahada, en az 2 saat
Yönetmeliğin 7. maddesine göre işveren, çırak ve stajyerler dahil tüm çalışanların fiilen çalışmaya başlamadan önce işe başlama eğitimi almasını sağlar. Eğitim çalışan başına en az 2 saat, yüz yüze ve uygulamalı olur. Bu eğitim temel eğitimin yerine geçmez ve temel eğitim süresinden sayılmaz.
Bakanlık rehberine göre işe başlama eğitimi bir meslek öğretme eğitimi değildir; çalışanın yapacağı işe, kullanacağı ekipmana ve çalışacağı alana özgü riskleri sahada göstermeyi amaçlar. İçerik şu başlıklar üzerine kurulur:
- Görev tanımı ve sorumluluk alanı
- Kullanacağı makine, ekipman ve araçlar
- Çalışma ortamından kaynaklanan fiziksel, kimyasal, biyolojik ve ergonomik riskler
- İşyerine özgü İSG kuralları
- Acil durum prosedürleri ve güvenli çalışma talimatları
Bursa’daki bir lojistik deposunda işe başlayan forklift operatörü için bu; depo içi trafik akışı, kör noktalar, raf kapasiteleri ve yaya yollarının sahada gösterilmesi demektir. Ofiste ise ekranlı araçlarla çalışma, ergonomi, tahliye yolları ve toplanma alanı anlatılır. Eğitimi işveren, iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ya da işverenin görevlendirdiği bilgili ve deneyimli bir çalışan verebilir. Sonunda eğitimi veren, çalışan ve işveren veya vekilinin imzaladığı bir tutanak düzenlenir ve özlük dosyasına konur.
Temel eğitim: 3 ay içinde, dört konu grubuyla
Temel eğitim, işe başladıktan sonra en kısa sürede verilir ve bu süre hiçbir hâlde üç ayı geçemez (md. 8). Asgari süreler az tehlikelide 8, tehlikelide 12, çok tehlikelide 16 ders saatidir (md. 13). Bir ders saati en az 45 dakika ders ve 15 dakika aradan oluşur; süreler azaltılamaz, gerektiğinde artırılabilir.
Konular Ek-1’de dört grupta toplanır:
- Genel konular: çalışma mevzuatı, yasal hak ve sorumluluklar, işyeri temizliği ve düzeni, iş kazası ve meslek hastalığının hukuki sonuçları.
- Sağlık konuları: meslek hastalıklarının sebepleri, korunma ilkeleri, biyolojik ve psikososyal risk etmenleri, ilkyardım, bağımlılık yapıcı maddeler ve teknoloji bağımlılığı.
- Teknik konular: kimyasal, fiziksel ve ergonomik risk etmenleri, elle taşıma, parlama ve patlama, yangın, iş ekipmanları, ekranlı araçlar, elektrik, KKD, güvenlik işaretleri, acil durum ve tahliye.
- İşe ve işyerine özgü riskler: tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta risk değerlendirmesi, acil durum planı ve varsa patlamadan korunma dokümanına dayanır; az tehlikeli sınıfta faaliyetin genel risklerini kapsar.
- konuya ayrılacak süre toplamın içinde en az 2 (az tehlikeli), 3 (tehlikeli) ve 4 (çok tehlikeli) ders saatidir. Temel eğitimi kimlerin verebileceği md. 10’da sınırlı olarak sayılır; başta işyerinde İSG hizmetini yürüten iş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi gelir. Eğiticinin uzmanlığı anlattığı konu başlığıyla uyumlu olmalıdır.
Uzaktan eğitim: neler uzaktan verilebilir?
Ek-1’in ilk üç konu grubu tüm işyerlerinde uzaktan, yüz yüze veya karma yöntemle verilebilir (md. 12). 4. konu az tehlikeli işyerlerinde uzaktan da verilebilir; tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde yüz yüze verilmesi zorunludur.
Uzaktan yöntem seçildiğinde süreç izlenebilir olmalıdır: sisteme giriş ve çıkış saatleri, tamamlama oranları, eğitim süresi ve ölçme sonuçları kaydedilir ve gerektiğinde raporlanır. Bakanlık rehberi, eğitimin ileri sarma, sekme veya pencere kapatma yoluyla pasif biçimde tamamlanmasını engelleyen ve belirli aralıklarla soru veya etkileşim isteyen bir sistem bekler. Yalnızca video izletmek ya da doküman göndermek yeterli kabul edilmez.
Vardiyalı çalışan bir otomotiv yan sanayi tesisinde makul bir kurgu şudur: genel, sağlık ve teknik konular uzaktan ve vardiya dışında; 4. konu ise hatta, makinenin başında ve küçük gruplarla.
Sınav ve belge
İşveren, temel eğitimden önce çalışanların bilgi seviyesini belirler. Eğitimin sonunda uzaktan, yüz yüze veya karma bir sınav yapılır. 100 üzerinden en az 60 puan alan başarılı sayılır; başarısız olana en fazla iki ek sınav hakkı verilir, yine başaramazsa temel eğitim yeniden alınır (md. 16).
Rehber, yönetmelik kapsamındaki belgelerin elektronik imzayla imzalanıp elektronik ortamda arşivlenebileceğini de belirtir. Ayrıca eğitimin etkisinin iş kazası ve ramak kala istatistikleri, güvensiz davranış gözlemleri ve çalışan geri bildirimleriyle değerlendirilmesini önerir.
Tekrar eğitimleri ve özel durumlar
| Durum | Ne yapılır? | Dayanak |
|---|---|---|
| Periyodik tekrar | Çok tehlikeli yılda bir, tehlikeli 2 yılda bir, az tehlikeli 3 yılda bir; en az 8 ders saati, 4. konuya en az 2 / 3 / 4 saat | md. 14 |
| İş, ekipman veya teknoloji değişikliği | Periyot beklenmeden ilave eğitim | Kanun md. 17/1 |
| 6 aydan uzun ayrılık | İşe dönmeden önce 4. konudan bilgi yenileme eğitimi | md. 18 |
| İş kazası veya meslek hastalığı | İşe dönüşte, çalışmaya başlamadan önce sebepler, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri üzerine ilave eğitim | md. 19; Kanun md. 17/4 |
| Aynı işle işyeri değiştirme | Önceki belge kontrol edilir; yalnızca 4. konu verilir, işe başlama eğitimi yine zorunludur | md. 25 |
Rehber ayrıca destek elemanları ile çalışan temsilcilerinin görevlerine özel eğitim alması gerektiğini, alt işveren çalışanlarının eğitiminden kendi işverenlerinin sorumlu olduğunu ve asıl işverenin bu belgeleri kontrol edeceğini hatırlatır. Kaza sonrası ilave eğitim için iş kazası sonrası ilk 72 saat yazımıza da bakabilirsiniz.
Geçiş hükmü ve planlama ipuçları
Geçici md. 1’e göre eski yönetmelikle verilen eğitimler geçerlidir; temel eğitim belgeleri md. 14’teki tekrar periyotları boyunca geçerli kalır. Daha önce verilmiş ama belgelendirilmemiş eğitimlerin yayımdan itibaren bir ay içinde belgelendirilmesi gerekiyordu; bu süre Mayıs 2026 başında doldu. Yani elinizdeki belgeleri yeniden düzenlemeniz gerekmez, ama bir sonraki tekrarı yeni kurallara göre planlamanız gerekir.
Planlamada işinize yarayacak birkaç pratik öneri:
- İşe alım akışına 2 saatlik bloğu ekleyin. İlk gün vardiya amiri ve uzmanla sahada; tutanak hazır şablonla.
- Temel eğitimi aylık gruplar hâlinde planlayın. Üç aylık sınırı kaçırmamak için her ay yeni başlayanları tek grupta toplayın.
- 4. konuyu görev gruplarına göre ayırın. İdari personel ile pres operatörünün riskleri aynı değildir.
- Takvimi tek yerde tutun. Tekrar tarihlerini İSG yenileme takvimine işleyin; saat ihtiyacını yükümlülük hesaplama aracıyla görün.
Eğitim vermemenin 2026 temel cezası çalışan başına 8.980 TL’dir ve çalışan başına hesaplanan bu cezada artırım uygulanmaz. Hizmet verdiğimiz işyerlerinde İSG eğitimlerini görevli uzman ve hekimlerimiz, sahaya özel örneklerle verir. Tehlikeli işlerde ayrıca aranan belge için mesleki eğitim belgesi rehberine bakın.
Sık Sorulan Sorular
Eski yönetmeliğe göre aldığımız eğitim belgeleri geçerli mi?
Evet. Geçiş hükmüne göre 2013 yönetmeliğiyle verilen eğitimler geçerlidir ve temel eğitim belgeleri tehlike sınıfınıza göre tekrar periyodu dolana kadar kullanılabilir. Bir sonraki tekrar eğitimi ise yeni kurallara, yani en az 8 ders saati ve 4. konu için asgari sürelere göre yapılır.
İşe başlama eğitimi uzaktan verilebilir mi?
Hayır. İşe başlama eğitimi en az 2 saat, yüz yüze ve uygulamalı olmak zorundadır. Temel eğitimin yerine geçmez; temel eğitim ayrıca, en geç üç ay içinde tamamlanır.
Çok tehlikeli işyerinde tekrar eğitimi de 8 saat mi?
Evet, tekrar eğitimi tüm tehlike sınıflarında en az 8 ders saatidir. Ancak bunun en az 4 saati işe ve işyerine özgü risklere ayrılır ve bu bölüm çok tehlikeli işyerlerinde yüz yüze verilir.
Sınavı geçemeyen çalışana ne olur?
İlk sınavda 60 puanın altında kalan çalışana en fazla iki ek sınav hakkı verilir. Yine başarılı olamazsa temel eğitimi yeniden alır. Ek sınavdan önce, sınavda zorlandığı konuları çalışanla birlikte gözden geçirmek iyi bir uygulamadır; okuma yazma veya dil güçlüğü varsa eğitimin ve sınavın çalışanın anlayabileceği biçimde düzenlenmesine dikkat edin.
2026 yönetmeliğine uygun işe başlama, temel ve tekrar eğitimleri; işyerinizde, sahanıza özgü örneklerle ve belgeli.