OSGB Başka İlde Hizmet Verebilir mi?

OSGB başka ilde hizmet verebilir mi? Kısa cevap

Verebilir, ama yalnız sınır komşusu illerde. İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği md. 12/5 şöyle der: OSGB’ler kuruldukları il ve sınır komşusu illerde hizmet sunmaya yetkilidir; sınır illerin dışında hizmet verilebilmesi için yönetmelikteki şartları sağlayarak o illerde şube açılması zorunludur.

Kural, işverenin değil OSGB’nin yetkisini sınırlar; ama sonuçları işvereni de doğrudan etkiler. Hizmet alanı dışında hizmet veren bir OSGB’nin yetkisi askıya alınabilir ve bu durumda işverenin uzman ve hekim görevlendirmesi boşa düşer. Bu yüzden osgb başka ilde hizmet verebilir mi sorusu, sözleşme imzalanmadan önce sorulması gereken sorulardan biridir. OSGB’nin genel tanımı için OSGB nedir yazımıza bakabilirsiniz.

OSGB hizmet bölgesi kuralının parçaları

Yönetmelikteki hüküm birkaç parçadan oluşur. Hepsini aşağıdaki tabloda topladık:

Tablodan iki pratik sonuç çıkar. Birincisi, bir OSGB’nin “bölgemizde ofisimiz var” demesi yeterli değildir; o ofisin kendi yetki belgesi olan bir şube olması gerekir. İkincisi, OSGB’nin hizmet verdiği süre boyunca yetki aldığı adreste açık ve faaliyette olması, günlük çalışma süresi içinde yetkili bir kişinin orada bulunması esastır (md. 12/7).

Kuralın OSGB’ler için konduğunu da not edin. Uzmanı veya hekimi doğrudan kendi çalışanınız olarak görevlendirdiğinizde yönetmelikte bu tür bir il şartı yer almaz.

Bursa merkezli bir OSGB hangi illere hizmet verebilir?

Bursa’nın sınır komşusu iller Yalova, Kocaeli, Sakarya, Bilecik, Kütahya ve Balıkesir’dir. Dolayısıyla Bursa’da kurulu bir OSGB, Bursa’nın 17 ilçesinin tamamına ve bu altı ildeki işyerlerine şube açmadan hizmet verebilir:

İstanbul ile Bursa’nın kara sınırı yoktur; bu nedenle İstanbul, Bursa’nın sınır komşusu illeri arasında sayılmaz. Kural iki yönlü işler: Bursa’daki bir işyeri de Bursa’da veya bu altı ilden birinde kurulu bir OSGB’den hizmet alabilir. İstanbul’da kurulu bir OSGB ise Bursa’daki işyerine ancak Bursa’da yetki almış bir şubesi üzerinden hizmet verebilir.

Mesafe yasal bir sınır değildir ama ziyaret düzenini etkiler. Yönetmelikteki çalışan başına aylık asgari süreler mesafeden etkilenmez; Kütahya veya Balıkesir’deki bir işyeri de Bursa’daki bir işyeriyle aynı süreyi alır. Uzak ilçelerdeki işyerleri için ziyaret günlerini sözleşme başında takvime bağlamak gerekir. Süreleri İSG yükümlülük hesaplama aracıyla görebilirsiniz.

Çok şubeli işletmeler: her işyeri ayrı değerlendirilir

Kural, şirketin merkezine değil işyerinin bulunduğu ile bakar. SGK’da ayrı işyeri sicili olan her birim, bu açıdan ayrı bir işyeridir. Örneğin merkezi Bursa’da olan bir firmanın Kocaeli’de deposu, İzmir’de bir satış mağazası varsa:

• Bursa merkez ve Kocaeli deposu için Bursa’daki bir OSGB ile çalışılabilir.
• İzmir mağazası için İzmir’de veya İzmir’in sınır komşusu bir ilde kurulu bir OSGB ya da Bursa’daki OSGB’nin İzmir’de yetkilendirilmiş şubesi gerekir.

Aynı mantık şantiyeler için de geçerlidir. Başka bir ilde açılan ve ayrı işyeri olarak tescil edilen bir şantiye, kendi ilinin kuralına tabidir. Tek istisna, yönetmeliğin saydığı raylı sistem, yol ve nakil hattı inşası, bakımı ve onarımı gibi niteliği gereği birden fazla ilde yürütülmesi gereken işlerdir; bu işlerde hizmet alınan OSGB’nin işin yapıldığı illerden herhangi birinde yetkili olması yeterlidir. Bir fabrikanın başka ildeki deposu bu istisnaya girmez.

Kurala uyulmazsa ne olur?

Yönetmelik md. 22/3-ç, yetki aldığı adres veya il sınırları dışında hizmet veren OSGB’nin ilgili merkez veya şubesine verilen yetki belgesinin altı ay süreyle askıya alınmasını öngörür. Askı süresince OSGB yönetmelik kapsamındaki yetkilerini kullanamaz (md. 22/2); askıdayken sözleşme yaptığı veya hizmet verdiği tespit edilirse yetki belgesi doğrudan iptal edilir (md. 22/4-c). Askıya alma veya iptal durumunda önceden yapılan sözleşmelerden doğan hukuki sonuçlardan OSGB sorumludur (md. 22/7).

Hizmet sağlayıcıyı değiştirmeniz gerekirse adımlar için OSGB değiştirme süreci yazımıza bakabilirsiniz.

Sık karıştırılan durumlar

Bölge kuralı uygulamada birkaç durumda yanlış yorumlanır:

• İşyeri taşınırsa: İşyeriniz OSGB’nin hizmet alanı dışındaki bir ile taşınırsa mevcut sözleşme o işyeri için kuralı karşılamaz. Sözleşmeyi sona erdirip yeni ilde yetkili bir sağlayıcıyla İSG-KATİP’te yeni sözleşme kurmanız gerekir; fesih 5 iş günü içinde sisteme bildirilir. Taşınma, risk değerlendirmesinin ve acil durum planının süresi dolmadan yenilenmesini gerektiren durumlardan biridir.
• Uzaktan hizmet ve çevrim içi eğitim: Bazı eğitimlerin uzaktan verilebilmesi veya raporların elektronik ortamda hazırlanması bölge kuralını değiştirmez. Kural, hizmet verilen işyerinin hangi ilde olduğuna bakar.
• OSB’lerin kurduğu OSGB’ler: Organize sanayi bölgeleri de OSGB kurabilir. Bu birimler de aynı yönetmeliğe tabidir; il ve sınır komşusu il kuralı onlar için de geçerlidir.
• Personelin ikamet ettiği il: Uzmanın veya hekimin hangi ilde oturduğu belirleyici değildir. Belirleyici olan, hizmeti sözleşmeyle üstlenen OSGB’nin veya şubesinin yetki aldığı adrestir.
• Merkez adresi ile işyeri adresi: Şirketin ticaret sicilindeki merkez adresi değil, hizmet verilecek işyerinin SGK’ya bildirilen adresi esas alınır. Merkezi İstanbul’da olan bir şirketin Bursa’daki fabrikası, Bursa’daki veya Bursa’nın sınır komşusu bir ildeki OSGB’den hizmet alabilir.

Sözleşmeden önce bölge kontrolü: dört adım

1. Yetki belgesini isteyin. Belgedeki adresin hangi ilde olduğuna bakın. Yetki belgesi adrese özgüdür; başka bir adresteki ofis için ayrı belge gerekir.
2. İşyerinizin ilini karşılaştırın. İşyeriniz belgedeki ilde veya bu ilin sınır komşusunda değilse, OSGB’den işyerinizin ilindeki şubesinin yetki belgesini isteyin.
3. Ziyaret planını konuşun. Uzak ilçeler ve vardiyalı çalışma için ziyaret günlerini ve acil durumda ulaşım düzenini sözleşmeye yazın.
4. Sözleşmeyi İSG-KATİP’te onaylayın. Sözleşme İSG-KATİP’teki örneğe uygun hazırlanır ve iki taraf da en geç beş gün içinde sistemden onaylar; onaylanmayan görevlendirmeyle göreve başlanamaz. Ayrıntı için İSG-KATİP sözleşme onayı yazımıza bakın.

OSGB seçiminde bölgenin yanında bakılacak diğer ölçütleri OSGB seçerken dikkat edilecekler yazımızda topladık. SİSTEMER, Osmangazi’deki merkezinden Bursa ve sınır komşusu altı ildeki işyerlerine iş güvenliği uzmanlığı ve işyeri hekimliği hizmeti verir.

Sık Sorulan Sorular

İstanbul’daki bir OSGB Bursa’daki işyerime hizmet verebilir mi?

Yalnız Bursa’da yetki belgesi almış bir şubesi varsa verebilir. İstanbul, Bursa’nın sınır komşusu değildir; şubesi olmayan İstanbul merkezli bir OSGB’nin Bursa’daki işyerine hizmet vermesi yönetmeliğe aykırıdır.

Bursa’daki bir OSGB Kütahya veya Balıkesir’e hizmet verebilir mi?

Evet. Kütahya ve Balıkesir, Bursa’nın sınır komşusudur. Bursa’da kurulu bir OSGB bu illerdeki işyerlerine şube açmadan hizmet verebilir; asgari hizmet süreleri mesafeden bağımsız olarak aynı kalır.

Birden fazla ilde işyerimiz var; tek OSGB ile çalışabilir miyiz?

Her işyeri ayrı değerlendirilir. İşyerlerinizin tamamı OSGB’nin kurulduğu ilde veya sınır komşusu illerde ise tek OSGB yeterlidir. Diğer illerdeki işyerleri için o illerde yetkili bir OSGB ya da OSGB’nizin o ildeki yetkili şubesi gerekir.

Yol veya raylı sistem projesinde hangi OSGB ile çalışılır?

Raylı sistem, yol ve nakil hattı inşası, bakımı ve onarımı gibi niteliği gereği birden fazla ilde yürütülen işlerde, hizmet alınan OSGB’nin işin yapıldığı illerden herhangi birinde yetkilendirilmiş olması yeterlidir.