Kısaca
Mevzuat iş kazasını ağırlığına göre ayırmaz; çalışanın bedenen zarar gördüğü bir iş kazası, rapor alınmasa ve çalışan işine dönse bile kazadan sonraki 3 iş günü içinde SGK’ya bildirilir. Yaralanmaya yol açmayan olaylar SGK’ya bildirilmez ama 6331 md. 14/1’e göre işyerinde kayda alınır ve incelenir. Bildirimi geciktirmek, sonradan rapor çıktığında ödenek tahsili ve idari para cezası riskini doğurur.
Hafif iş kazası bildirimi: kısa cevap
Çalışan elini kesti, revirde pansuman yapıldı, yarım saat sonra makinesinin başına döndü. Rapor yok, hastaneye gidilmedi. Sık sorulan soru şu: bu olay SGK’ya bildirilir mi? Hafif iş kazası bildirimi konusunda mevzuatın cevabı evettir. Kanun, kazayı ağırlığına, rapor alınıp alınmadığına ya da iş göremezlik doğup doğmadığına göre ayırmaz. Çalışan iş nedeniyle bedenen zarar görmüşse olay iş kazasıdır ve bildirilir.
Bildirim süresi her kazada aynıdır: işveren kazayı kazadan sonraki 3 iş günü içinde SGK’ya bildirir (6331 sayılı Kanun md. 14/2; 5510 sayılı Kanun md. 13). Bu yazı hafif kazanın neden bu kurala dahil olduğunu, yaralanma olmayan olaylarla farkını ve işyerinde tutulacak kaydı anlatıyor. Bildirimin ekranlarını SGK iş kazası e-bildirimi yazımızda adım adım anlattık.
Kanun “hafif kaza” ayrımı yapıyor mu?
İki kanundaki tanımlar şöyledir:
- 6331 md. 3/1-g: İş kazası, işyerinde veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelen, ölüme sebebiyet veren veya vücut bütünlüğünü ruhen ya da bedenen engelli hâle getiren olaydır.
- 5510 md. 13: İş kazası, kanunda sayılan hâllerden birinde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hâle getiren olaydır.
İki tanımda da bir eşik yoktur: “en az bir gün iş göremezlik”, “rapor alınması” ya da “hastaneye sevk” gibi bir şart aranmaz. 5510’daki “sonradan” ifadesi ayrıca önemlidir; ilk anda önemsiz görünen bir burkulma veya göze kaçan bir parça, ertesi gün rapor gerektiren bir tabloya dönüşebilir.
SGK’nın bildirim formu da bu yaklaşımı yansıtır. E-bildirim ekranları kazazedenin kazadan sonra çalışmaya devam edip etmediğini ve iş göremezlik durumunu ayrı alanlar olarak sorar. Form, çalışmaya devam eden ve iş göremezliği olmayan kazazedeyi baştan öngörür.
İlkyardım vakası bildirim ile iç kayıt arasındaki fark
Karışıklık genellikle iki ayrı yükümlülüğün tek bir şey sanılmasından doğar. 6331 md. 14 iki fıkra içerir:
- md. 14/1 (kayıt ve inceleme): İşveren bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar ve gerekli incelemeleri yaparak raporlarını düzenler. Ayrıca yaralanma veya ölüme neden olmadığı hâlde işyerinin ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya zarar verme potansiyeli olan olayları inceler.
- md. 14/2 (bildirim): İş kazalarını kazadan sonraki 3 iş günü içinde SGK’ya bildirir.
Buna göre olayları şöyle ayırabilirsiniz:
| Olay | SGK’ya bildirim | İşyerinde kayıt ve inceleme | Örnek |
|---|---|---|---|
| Yaralanma yok, tehlike var | Hayır | Evet (md. 14/1-b) | Raftan düşen kutu kimseye çarpmadı |
| Yaralanma yok, ekipman zarar gördü | Hayır | Evet (md. 14/1-b) | Forklift kolona çarptı |
| Yalnız ilkyardımla dönülen yaralanma | Evet, 3 iş günü içinde | Evet | Kesik, pansumanla işe dönüş |
| Muayene oldu, rapor yok | Evet | Evet | Göze toz kaçtı, acilde yıkandı |
| Rapor ve iş göremezlik var | Evet | Evet | Ezilme, 5 gün istirahat |
Yaralanmasız olayların kaydı için ramak kala bildirim sistemi yazımız pratik bir form ve akış öneriyor. Hangi olayların iş kazası sayıldığı konusunda tereddüt varsa (servis aracı, ara dinlenmesi, görev seyahati) iş kazası sayılan haller yazımıza bakın.
Küçük kaza bildirimi neden ertelenmemeli?
Hafif kazayı bildirmeme kararı çoğu zaman “nasılsa bir şey olmadı” düşüncesiyle verilir. Oysa sonuçları sonradan ortaya çıkar:
- Hastane de bildirir. 6331 md. 14/4’e göre sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını en geç 10 gün içinde SGK’ya bildirir. Çalışan akşam hastaneye gidip olayın işte olduğunu söylerse SGK kazayı bu yoldan öğrenir.
- Rapor sonradan çıkabilir. İlk gün pansumanla geçen bir yara enfeksiyon nedeniyle istirahat gerektirebilir. Kaza süresinde bildirilmemişse, 5510 md. 21’e göre bildirim tarihine kadar geçen süre için ödenecek geçici iş göremezlik ödeneği işverenden tahsil edilir.
- İdari para cezası: İş kazasını süresinde bildirmemenin 2026 temel tutarı 44.443 TL’dir ve cezayı SGK uygular. Kayıt tutmama ve rapor düzenlememe ayrıca 33.326 TL temel tutara bağlanmıştır. Tutarların tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre artırımını İSG idari para cezaları aracında görebilirsiniz.
- Kanıt kaybı: Bildirilmeyen kaza incelenmez. Aynı tezgâhta tekrarlanan küçük kesikler, ağır bir kazanın habercisi olabilir ve kayıt yoksa bu tekrar görünmez.
5510 md. 13, SGK’nın yanında kolluk kuvvetlerine derhal bildirimi de ister; bu hüküm de kazanın ağırlığına göre ayrım yapmaz.
İç kayıt düzeni: ilkyardım kaydından kaza dosyasına
Hafif kazaların atlanmaması, sahadaki ilk kaydın düzgün kurulmasına bağlıdır. Şu akışı yazılı hâle getirin:
- İlkyardım kaydı: Müdahale eden ilkyardımcı, aynı vardiyada bir kayıt doldurur: tarih ve saat, kişi, bölüm, ne olduğu, yaranın türü ve yeri, yapılan müdahale, kişinin işe dönüp dönmediği. Revir veya ilkyardım dolabının yanında basılı form bulunsun.
- Amirin bilgilendirilmesi: Vardiya amiri kaydı aynı gün görür ve İSG birimine iletir. “Önemli değil” değerlendirmesini amir yapmaz.
- Uzman ve hekimin değerlendirmesi: İş güvenliği uzmanı olayın iş kazası olup olmadığını ve nedenini değerlendirir; işyeri hekimi gerekiyorsa kazazedeyi görür.
- SGK bildirimi: İş kazası olduğu sonucuna varılan olay, 3 iş günü dolmadan bildirilir; bildirimi bekletmek için rapor sonucu beklenmez.
- İnceleme ve önlem: Basit bir kök neden analizi yapılır, önlem sorumlu ve tarihle yazılır. Kaza sonrası bilgilerin toplanması için iş kazası tutanağı ve tanık ifadesi yazımız yol gösterir.
- İlave eğitim: 2026 eğitim yönetmeliğinin 19. maddesine göre iş kazası geçiren çalışana işe dönüşte, çalışmaya başlamadan önce kazanın sebepleri, korunma yolları ve güvenli çalışma yöntemleri hakkında ilave eğitim verilir. Hafif kazada bu eğitim kısa olabilir ama tutanakla belgelenir.
- Risk değerlendirmesi: İş kazası, risk değerlendirmesinin süreden bağımsız olarak gözden geçirilmesini gerektiren durumlardandır. Hafif kazada değişiklik küçük olabilir; ama ilgili satırın gözden geçirildiği kayda geçer.
Sık yapılan hatalar
- Raporu beklemek: “Rapor çıkarsa bildiririz” yaklaşımı süreyi kaçırır; 3 iş günü kazadan itibaren işler.
- Kaza kaydını ilkyardım defterinde bırakmak: Defter tutuluyor ama İSG birimine ulaşmıyorsa, kayıt yükümlülüğü yerine gelmiş sayılmaz.
- Alt işveren çalışanını unutmak: Kazazede alt işverenin sigortalısıysa bildirimi alt işveren yapar; ancak olay sizin kayıtlarınıza da girmelidir.
- Yaralanmasız olayı bildirmeye çalışmak: Ramak kala olaylar SGK’ya değil, işyerinin kendi kayıt sistemine girer.
Bursa ve çevre illerdeki işletmelerde iş güvenliği uzmanlığı hizmetimiz kapsamında ilkyardım ve kaza kayıt formlarını hazırlıyor, hafif kazaların incelenmesini ve bildirim için gereken bilgilerin toplanmasını üstleniyoruz. İlk 72 saatte yapılacakların tamamı için iş kazası sonrası yapılacaklar yazımıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Rapor almayan çalışanın kazası SGK’ya bildirilir mi?
Evet. Kanun bildirim için rapor veya iş göremezlik şartı aramaz. Çalışan iş nedeniyle bedenen zarar gördüyse, işine dönmüş olsa bile kaza 3 iş günü içinde bildirilir; e-bildirim formunda iş göremezlik olmadığı belirtilir.
Hiç yaralanma olmayan olay da bildirilir mi?
SGK’ya bildirilmez. 6331 md. 14/1’e göre yaralanmaya yol açmayan ama zarar veren veya zarar verme potansiyeli olan olaylar işyerinde incelenir ve raporlanır. Bu olaylar ramak kala kaydının konusudur.
Hafif kazayı geç bildirirsem ne olur?
İdari para cezası uygulanır; 2026 temel tutarı 44.443 TL’dir. Sonradan rapor çıkarsa, bildirim tarihine kadarki geçici iş göremezlik ödeneği SGK tarafından işverenden tahsil edilir.
Bildirdiğimiz olay iş kazası sayılmazsa ne olur?
SGK olayı inceleyebilir ve iş kazası olmadığına karar verebilir. Bu nedenle olay anlatımını somut ve doğru yazın; tanık ifadeleri ve ilkyardım kaydıyla tutarlı tutun.
Tehlike sınıfınıza uygun belgeli uzmanla saha denetimi, onaylı defter, eğitim planı, yıllık plan ve rapor takibi.
SİSTEMER OSGB Teknik Ekibi — iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimlerimizin sahadaki deneyimiyle hazırlanmıştır. Mevzuat bilgileri yayın/güncelleme tarihi itibarıyla geçerlidir; işletmenize özel değerlendirme için bize ulaşın.