Yıllık Çalışma Planı Nasıl Hazırlanır?

Yıllık çalışma planı nedir, kim hazırlar?

Yıllık çalışma planı, bir işyerinde gelecek yıl yapılacak iş sağlığı ve güvenliği faaliyetlerinin ne zaman, kim tarafından ve hangi dayanakla yapılacağını gösteren takvimdir. Yükümlülük iki yönetmelikte yan yana düzenlenir:

İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik md. 9: uzman, bir sonraki yılda gerçekleştirilecek İSG faaliyetlerinin yer aldığı yıllık çalışma planını işyeri hekimiyle birlikte hazırlar.
İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personeli Yönetmeliği md. 9: hekim, yıllık çalışma planını iş güvenliği uzmanıyla birlikte hazırlar; iş kazası ve meslek hastalıklarına ilişkin önleyici faaliyet planlarını da içerecek şekilde hazırladığı planı işverenin onayına sunar ve uygulamaların takibini yapar.

Kısacası yıllık çalışma planı kim hazırlar sorusunun cevabı tek kişi değildir: uzman ve hekim birlikte hazırlar, işveren onaylar. 50 ve üzeri çalışanı olan ve altı aydan uzun süren sürekli işlerin yapıldığı işyerlerinde kurulan İSG kurulu da işyerinin İSG durumuyla ilgili yıllık bir rapor hazırlar, o yılın çalışmalarını değerlendirir ve gelecek yılın programına ilişkin önerilerini işverene sunar. Kurulun görüşü, plana girdi olarak alınmalıdır.

OSGB’den hizmet alan işyerlerinde OSGB, yıllık çalışma planı ve yıllık değerlendirme raporu suretlerini arşivinde tutar ve sözleşme sonunda tüm kayıtları işverene teslim eder (İSG Hizmetleri Yönetmeliği md. 13/2).

Yıllık plan ile yıllık değerlendirme raporu arasındaki fark

İki belge sık karıştırılır; biri ileriye, diğeri geriye bakar:

Konu	Yıllık çalışma planı	Yıllık değerlendirme raporu
Zaman yönü	Gelecek yıl	Geçen yıl
İçerik	Yapılacak faaliyetler, takvim, sorumlular	Yapılan çalışmalar, ortam gözetimi ve sağlık gözetimi sonuçları
Hazırlayan	Uzman ve hekim birlikte	Uzman ve hekim iş birliği içinde
Örnek form	Mevzuatta örnek form yoktur	Uzman için İGU Yönetmeliği Ek-2, hekim için Hekim Yönetmeliği Ek-3
Ne zaman?	Yıl başlamadan önce	Yıl kapandıktan sonra

Doğru sıralama şudur: önce geçen yılın değerlendirme raporu yazılır, ardından o raporda tamamlanamayan faaliyetler ve ortaya çıkan ihtiyaçlar gelecek yılın planına taşınır.

İSG yıllık plan içeriği: hangi kalemler girmeli?

Planın omurgası, mevzuatın belirli sürelere bağladığı faaliyetlerdir. Aşağıdaki kalemlerin her biri için bir önceki tarihe bakarak bu yıl yapılması gerekip gerekmediğini kontrol edin:

Eğitim: İşe başlama eğitimi (en az 2 saat, her yeni çalışana), temel eğitim (işe başladıktan sonra en geç 3 ay içinde) ve tekrar eğitimi (çok tehlikelide her yıl, tehlikelide 2 yılda bir, az tehlikelide 3 yılda bir; en az 8 saat). Ayrıntılar için 2026 eğitim yönetmeliği rehberimize bakın.
Sağlık gözetimi: Periyodik muayeneler (çok tehlikelide her yıl, tehlikelide 3, az tehlikelide 5 yılda bir; gebe, çocuk ve genç çalışanlarda en geç 6 ayda bir).
Periyodik kontroller: Basınçlı kaplar, kaldırma ekipmanları, forklift, elektrik ve yangın tesisatı, endüstriyel raflar gibi ekipmanlar için Ek-III’teki süreler; yapı iskelelerinde 6 ay.
Ortam ölçümleri: Gürültü, toz, kimyasal ve aydınlatma gibi ölçümler, risk değerlendirmesinde belirlenen aralıklarla.
Acil durum: En geç yılda bir tatbikat; plan yenileme tarihi yaklaşıyorsa yenileme.
Belge yenilemeleri: Risk değerlendirmesi ve acil durum planı (çok tehlikelide 2, tehlikelide 4, az tehlikelide 6 yıl), ilkyardımcı belgelerinin güncellemesi (bitişten önceki 3 ay içinde).
Kurul toplantıları: Kurul varsa ayda bir; kurul kararıyla tehlikeli işyerlerinde iki ayda bir, az tehlikelide üç ayda bir.
Saha denetimleri ve izleme: Uzman ve hekimin aylık saha turları, risk değerlendirmesindeki aksiyonların takibi.

Plan, mevzuat takviminin yanında geçen yılın kaza ve ramak kala kayıtlarından, ölçüm sonuçlarından ve işyerindeki değişikliklerden (yeni makine, yeni bölüm, taşınma) doğan faaliyetleri de içermelidir.

İSG yıllık çalışma planı örneği

Aşağıdaki örnek, Bursa’da 60 çalışanlı, tehlikeli sınıfta bir metal işleme atölyesi için hazırlanmıştır. Bu işyerinde mevzuata göre hekim için ayda en az 600 dakika (10 saat), uzman için 1.200 dakika (20 saat) hizmet süresi gerekir; ilkyardımcı sayısı 15 çalışana 1 kuralıyla 4’tür. Tarihler, işyerinin önceki kayıtlarına göre varsayılmıştır.

Ay	Faaliyet	Dayanak ve sıklık	Sorumlu
Ocak	Planın işveren onayı ve onaylı deftere kaydı; geçen yılın değerlendirme raporunun sunulması	Uzman ve hekim yönetmelikleri md. 9	Uzman, hekim, işveren
Şubat	Kurul toplantısı; gürültü ve toz ölçümlerinin yetkili laboratuvarla planlanması	Kurul; risk değerlendirmesi	Kurul, uzman
Mart	Tekrar eğitimi 1. grup (son eğitimi 2 yılı dolanlar, en az 8 saat)	Tehlikeli: 2 yılda bir	Uzman, hekim
Nisan	Forklift, kompresör tankı ve vinç periyodik kontrolleri; kurul toplantısı	Ek-III: en fazla 1 yıl	Uzman, bakım
Mayıs	Yangın senaryolu acil durum tatbikatı ve tatbikat formu	En geç yılda bir	Uzman, ekip başları
Haziran	Periyodik muayeneler (3 yılı dolan çalışanlar); kurul toplantısı	Tehlikeli: 3 yılda bir	Hekim
Temmuz	Elektrik tesisatı ve topraklama ile yangın tesisatı kontrolleri	Ek-III: en fazla 1 yıl	Uzman, bakım
Ağustos	Ölçüm sonuçlarının risk değerlendirmesine işlenmesi; kurul toplantısı	Risk değerlendirmesi	Uzman, hekim
Eylül	Tekrar eğitimi 2. grup; 2 ilkyardımcının belge güncellemesi (belgeler Aralık’ta doluyor)	2 yılda bir; bitişten önceki 3 ay	Uzman, İK
Ekim	Endüstriyel raf kontrolleri; risk değerlendirmesinin 4 yıllık yenilemesi; kurul toplantısı	Ek-III; tehlikeli: 4 yıl	Uzman, değerlendirme ekibi
Kasım	Deprem senaryosuyla masa başı çalışma; sağlık gözetimi sonuçlarının değerlendirilmesi	Plan iyileştirme	Uzman, hekim
Aralık	Yıllık değerlendirme raporu; gelecek yılın planının taslağı; kurul toplantısı	Uzman Ek-2, hekim Ek-3	Uzman, hekim

İşe başlama eğitimi, işe giriş muayenesi ve aylık saha denetimleri her ay tekrarlanan faaliyetler olduğu için tabloya ayrıca yazılmamış; planın başına “sürekli faaliyetler” başlığıyla eklenmelidir. Kendi tarihlerinizi çıkarmak için İSG takvimi aracını, hekim ve uzman sürelerinin hesabı için çalışma süreleri rehberimizi kullanabilirsiniz.

Planı hazırlama adımları

Geçen yılı kapatın. Yıllık değerlendirme raporunu yazın; tamamlanmayan faaliyetleri ve nedenlerini listeleyin.
Tarihleri toplayın. Son eğitim, muayene, periyodik kontrol, ölçüm, tatbikat, risk değerlendirmesi ve acil durum planı tarihlerini ve ilkyardım belgelerinin bitiş tarihlerini tek bir tabloya alın.
Zorunlu kalemleri çıkarın. Her kalem için bir sonraki zorunlu tarihi hesaplayın ve gelecek yıla düşenleri işaretleyin.
İhtiyaca dayalı kalemleri ekleyin. Risk değerlendirmesindeki açık aksiyonlar, kaza ve ramak kala analizlerinden çıkan önlemler, planlanan yatırımlar.
Aylara dağıtın. Üretimin yoğun olduğu ayları, bakım duruşlarını ve tatil dönemlerini dikkate alın. Periyodik kontrolleri planlı bakım duruşlarına, tatbikatı vardiya değişimine yakın bir saate denk getirmek iş kaybını azaltır.
Sorumlu ve kaynak atayın. Her satırda kimin yapacağı, kimin onaylayacağı ve gerekiyorsa dış hizmet (laboratuvar, periyodik kontrol, eğitim) bilgisi olsun.
Onaya sunun ve kayda geçirin. İşveren onayını alın, planı onaylı deftere işleyin ve bir örneğini dosyada saklayın.
Üç ayda bir izleyin. Planlanan ile gerçekleşeni karşılaştırın; kayan faaliyetlere yeni tarih verin.

Yıllık plan onaylı deftere nasıl işlenir?

Onaylı defter, uzman ve hekimin tespit ve önerilerinin yazıldığı, seri numaralı, sayfaları bir asıl iki kopya olarak düzenlenmiş ve her işyeri için tek olan defterdir. Uzman ve hekim, görevlerine ilişkin faaliyetlerini ve birlikte yaptıkları çalışmaları bu deftere yazar; yıllık çalışma planını hazırlamak da bu görevler arasındadır. Deftere yazılan tespit ve öneriler işverene tebliğ edilmiş sayılır ve defter, iş müfettişleri istediğinde gösterilir.

Denetimde müfettişin planı nasıl incelediğini iş müfettişi denetimi rehberimizde anlattık. Plandaki kalemlerin ayrıntısı için acil durum tatbikatı ve periyodik kontrol süreleri rehberlerimize bakabilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

Her yıl aynı planın tarih değiştirilerek yeniden imzalanması
Planın yalnız eğitim takviminden ibaret olması; ölçüm, kontrol ve sağlık gözetiminin yer almaması
Hekimin plana katkısının olmaması; sağlık gözetimi kalemlerinin eksik kalması
Sorumlu ve tarih yerine “yıl içinde” ifadesinin kullanılması
Planın onaylanıp dosyaya kaldırılması, yıl içinde izlenmemesi

İş güvenliği uzmanlığı hizmetimizde yıllık planı işyeri hekimimizle birlikte, işyerinizin kayıtlarından çıkan tarihlere göre hazırlar ve yıl boyunca üç aylık izleme toplantılarıyla takip ederiz.

Sık Sorulan Sorular

Yıllık çalışma planını kim hazırlar?

İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi birlikte hazırlar; plan işverenin onayına sunulur. Kurulu olan işyerlerinde kurulun yıllık değerlendirmesi ve önerileri de plana yansıtılır.

Yıllık çalışma planı ne zaman hazırlanmalı?

Plan, bir sonraki yılda yapılacak faaliyetleri içerdiği için yıl başlamadan önce hazırlanmalı ve onaylanmalıdır. Uygulamada aralık ayında taslak hazırlanır, ocak ayının başında onaylanıp deftere işlenir.

Yıllık plan için resmî bir form var mı?

Hayır. Yıllık değerlendirme raporunun örnek formu yönetmelik eklerinde bulunur, ancak yıllık çalışma planı için örnek form yoktur. Planın faaliyet, tarih, dayanak ve sorumlu bilgilerini içermesi yeterlidir.

Az tehlikeli küçük bir işyerinde de yıllık plan gerekir mi?

Uzman ve hekim görevlendirilen her işyerinde yıllık plan hazırlanır. Küçük bir işyerinde plan daha kısa olur, ancak eğitim, muayene, tatbikat ve belge yenileme tarihlerini içermesi gerekir.