Kısaca
Görevli, kapıcı, bahçıvan veya güvenlik personeli çalıştıran apartman ve site yönetimi, 6331 sayılı Kanun açısından işverendir. İş güvenliği uzmanı ve işyeri hekimi görevlendirir, risk değerlendirmesi yaptırır, çalışanlara eğitim verir ve sağlık gözetimini sağlar. Aralık 2025’teki Anayasa Mahkemesi kararından sonra 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için erteleme kalmamıştır. Tek görevlisi olan bir apartmanda yasal süreler küçüktür ve yıl içinde birleştirilebilir, ama yükümlülük ortadan kalkmaz.
Apartman yönetimi işveren midir?
Apartman görevlisi iş güvenliği konusunda yöneticilerin ilk sorusu genellikle şudur: “Biz bir şirket değiliz, sadece bir apartmanız; bu kurallar bizi de bağlar mı?” Cevap kanunun iki maddesinden çıkar.
6331 sayılı Kanun md. 2, kanunun kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, faaliyet konularına bakılmaksızın uygulanacağını söyler. Md. 3 ise işvereni “çalışan istihdam eden gerçek veya tüzel kişi yahut tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlar” olarak tanımlar. Apartman ve site yönetimi tüzel kişiliği olmasa da görevli istihdam ettiğinde bu tanımın içine girer. Kat Mülkiyeti Kanunu da kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderlerini kat maliklerinin ortak gideri olarak düzenler (md. 20) ve bu kişilerin sözleşmelerinin kat malikleri kurulu veya yetki verilen yönetici tarafından yapılıp sona erdirildiğini varsayar (ek md. 2). Uygulamada apartman ve site yönetimleri görevli için SGK’da işyeri tescili yaptırır; İSG yükümlülükleri de bu işyeri kaydı üzerinden yürür.
Kanun “ev hizmetleri”ni kapsam dışında bırakır (md. 2/2). Bu istisna, bir hanenin kendi evinde çalıştırdığı kişiyle ilgilidir; yönetimin binanın ortak alanları için çalıştırdığı görevliyle karıştırılmamalıdır.
Görevliler bir tesis yönetim veya temizlik şirketinin bordrosundaysa işveren o şirkettir. Bu durumda yönetim, ortak alanlardaki tehlikeler konusunda şirketle bilgi paylaşır ve iş birliği yapar; ancak kendi doğrudan istihdam ettiği bir görevli varsa, onun için yükümlülükler yönetimdedir.
Anayasa Mahkemesi kararından sonra apartmanlar
Uzun süre 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri için uzman ve hekim görevlendirme yükümlülüğünün yürürlüğü ertelenmişti. Anayasa Mahkemesi, Resmî Gazete’de 9 Aralık 2025’te yayımlanan kararıyla bu erteleme hükmünü oybirliğiyle iptal etti. Az tehlikeli sınıftaki apartman ve siteler için artık yeni bir erteleme yoktur; site yönetimi İSG yükümlülüklerini “küçük işyeriyiz” gerekçesiyle ertelemek mümkün değildir.
Apartmanınızın hangi tehlike sınıfında olduğunu varsaymayın; SGK işyeri kaydındaki faaliyet koduna bakın. Kodun sınıfı 2025’te yenilenen İşyeri Tehlike Sınıfları Listesi’nden kontrol edilir; adımlar için tehlike sınıfı nasıl öğrenilir yazımıza bakabilirsiniz. Aşağıdaki hesaplar az tehlikeli ve tehlikeli sınıf için ayrı ayrı gösterilmiştir.
Kapıcı için iş güvenliği uzmanı ve hekim: süre hesabı
Kapıcı iş güvenliği uzmanı görevlendirmesi denince akla tam zamanlı biri gelebilir; oysa uzman ve hekim için asgari süreler çalışan başına aylık dakika olarak hesaplanır:
| Tehlike sınıfı | İşyeri hekimi | İş güvenliği uzmanı | 1 görevli için yıllık toplam | 12 görevlili site için aylık |
|---|---|---|---|---|
| Az tehlikeli | 5 dk | 10 dk (en az C sınıfı) | Hekim 60 dk, uzman 120 dk | Hekim 60 dk, uzman 120 dk |
| Tehlikeli | 10 dk | 20 dk (en az B sınıfı) | Hekim 120 dk, uzman 240 dk | Hekim 120 dk, uzman 240 dk |
Tek görevlisi olan bir apartmanda bu süreler çok küçüktür ve sahada ayda birkaç dakikalık ziyaretler anlamlı değildir. İSG Hizmetleri Yönetmeliği md. 11/7, 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde aylık sürelerin aynı sözleşme yılı içinde birleştirilerek kullanılmasına izin verir. Böylece yıllık süre, risk değerlendirmesi, eğitim ve saha kontrolünün yapılabileceği birkaç ziyarete toplanabilir. Kendi rakamlarınızı İSG yükümlülük hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Görevlendirme İSG-KATİP üzerinden yapılır; sözleşme sistemdeki örneğe uygun hazırlanır ve iki taraf da en geç 5 gün içinde onaylar. Ayrıntılar İSG-KATİP sözleşme onayı yazımızdadır.
Apartman görevlisi iş güvenliği: gerçek işler üzerinden risk değerlendirmesi
Apartman görevlisinin riskleri ofis riski değildir. Risk değerlendirmesi, görevlinin gün içinde yaptığı işler tek tek ele alınarak yapılır:
| İş | Başlıca tehlike | Temel önlem |
|---|---|---|
| Çöp toplama | Torbadaki cam ve iğne, ağır torba, biyolojik etkenler | Kesilmeye dayanıklı eldiven, torbayı gövdeden uzak taşıma, tekerlekli konteyner |
| Merdiven ve ortak alan temizliği | Islak zeminde kayma, kimyasal karıştırma | Bölüm bölüm temizlik, uyarı levhası, kimyasalları asla karıştırmama |
| Kazan dairesi ve kalorifer | Yanık, karbonmonoksit, yakıt | Yetkili servis bakımı, havalandırma, CO dedektörü |
| Asansör | Kabin arızasına müdahale, sıkışma | Görevli arızaya müdahale etmez; yetkili firma çağrılır |
| Ampul değiştirme, oluk temizliği | Merdivenden düşme, elektrik | Sağlam platform merdiven, enerjiyi kesme, yüksekte işi uzmana bırakma |
| Kar küreme ve tuzlama | Kayma, soğuk, bel zorlanması | Kaymaz ayakkabı, uygun kürek, kısa çalışma aralıkları |
| Bahçe ve peyzaj | Çim biçme makinesi, budama aleti, ilaçlama | Koruyucu ekipman, makine talimatı, ilaçlamayı yetkiliye bırakma |
| Gece güvenliği | Yalnız çalışma, şiddet | Haberleşme düzeni, aydınlatma, olay bildirim yolu |
Temizlikte çamaşır suyunun asit içeren temizleyicilerle karıştırılması zehirli gaz açığa çıkarır; görevliye verilen her ürünün etiketi ve güvenlik bilgi formu okunmalıdır. Kazan dairesi ve ısıtıcılarla ilgili riskler için ısıtıcı ve karbonmonoksit zehirlenmesi, ortak alan elektrik panoları için elektrik panosu güvenliği yazılarımıza bakabilirsiniz. Asansörlerin aylık bakımı ile yıllık kontrolünün yaptırılması Kat Mülkiyeti Kanunu md. 35’e göre yöneticinin görevleri arasındadır; bu iş görevliye devredilemez.
Site çalışanı eğitimi, sağlık gözetimi ve acil durum
Eğitim. Her görevli, çalışmaya başlamadan önce en az 2 saatlik, yüz yüze ve uygulamalı işe başlama eğitimi alır. Temel İSG eğitimi işe başladıktan sonra en geç 3 ay içinde tamamlanır; az tehlikeli sınıfta en az 8, tehlikeli sınıfta en az 12 ders saatidir ve sırasıyla 3 ve 2 yılda bir tekrarlanır. Site çalışanı eğitiminin işe özgü riskler bölümü, yukarıdaki tablodaki işler üzerinden kurulmalıdır.
Sağlık gözetimi. İşe giriş muayenesi yapılır. 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri işe giriş raporunu işyeri hekimi yerine aile hekiminden veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucularından da alabilir; ayrıntılar işe giriş sağlık raporu yazımızda. Periyodik muayene az tehlikelide en geç 5, tehlikelide en geç 3 yılda bir yapılır.
Acil durum. Görevli çoğu zaman binada acil durumu ilk fark eden kişidir. Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik md. 125’e göre kat mülkiyetine tabi binalarda yangın güvenliği sorumluluğunu bina yöneticisi üstlenir; md. 126, içinde 200’den fazla kişinin barındığı sitelerde söndürme, kurtarma, koruma ve ilk yardım ekiplerinin kurulmasını ister. Görevlinin ana elektrik şalterinin, doğalgaz vanasının ve yangın dolaplarının yerini bilmesi ve söndürücü kullanmayı uygulamalı öğrenmesi gerekir. İçinde işyerleri de bulunan karma binalar için ortak acil durum planı yazımıza bakabilirsiniz.
Denetimde istenenler ve ceza riski
Denetimde bir apartman veya site yönetiminden genellikle şu belgeler istenir: İSG-KATİP’te onaylı uzman ve hekim görevlendirmesi veya işveren taahhütnamesi, risk değerlendirmesi, acil durum planı, işe başlama ve temel eğitim kayıtları, işe giriş ve periyodik muayene kayıtları ile KKD teslim tutanakları.
2026 yılı temel tutarlarıyla bazı idari para cezaları şöyledir:
- Uzman veya hekim görevlendirmemek: görevlendirilmeyen her kişi için 111.263 TL; aykırılık sürdükçe her ay aynı tutar. Hem uzman hem hekim yoksa aylık 222.526 TL eder.
- Risk değerlendirmesi yaptırmamak: 66.725 TL; aykırılığın sürdüğü her ay 100.119 TL.
- Eğitim vermemek: çalışan başına 8.980 TL.
- Sağlık gözetimi yaptırmamak: çalışan başına 22.194 TL.
10’dan az çalışanı olan az tehlikeli işyerinde bu tutarlar artırımsız uygulanır; tehlikeli sınıfta çalışan başına hesaplananlar dışındaki cezalar yüzde 25 artırılır. Kendi durumunuzu İSG idari para cezaları aracıyla hesaplayabilirsiniz. Küçük işyerlerinin genel yükümlülükleri için küçük işletmelerin İSG yükümlülükleri yazımıza da bakabilirsiniz.
Bursa ve çevre illerdeki apartman ve site yönetimleri için uzman görevlendirmesini iş güvenliği uzmanlığı, işe giriş ve periyodik muayeneleri işyeri hekimliği hizmetimiz kapsamında yürütüyoruz; yönetim ofisleri ve ortak alanlar için ofis ve perakende sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Tek kapıcısı olan apartman iş güvenliği uzmanı tutmak zorunda mı?
Evet. Görevli istihdam eden yönetim işverendir ve uzman ile hekim görevlendirir. 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde yönetici, Bakanlık eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi de yürütebilir; muayeneler bunun dışındadır.
Apartman görevlisinin işe giriş raporu nereden alınır?
İşyeri hekiminden alınır. 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerleri bu raporu aile hekiminden veya diğer kamu sağlık hizmeti sunucularından da alabilir.
Görevliler bir hizmet şirketinden geliyorsa yükümlülük kimde?
Görevlileri kendi bordrosunda çalıştıran şirket işverendir ve İSG yükümlülükleri ondadır. Yönetim, ortak alanlardaki tehlikeler konusunda şirketle bilgi paylaşır ve iş birliği yapar; yönetimin doğrudan istihdam ettiği bir görevli varsa onun için yükümlülük yönetimdedir.
Apartman yönetiminin tehlike sınıfı nasıl öğrenilir?
SGK işyeri kaydındaki faaliyet kodu, 2025’te yenilenen İşyeri Tehlike Sınıfları Listesi’nde aranır. Uzman ve hekim süreleri, eğitim saatleri ve muayene aralıkları bu sınıfa göre belirlenir.
Tehlike sınıfınıza uygun belgeli uzmanla saha denetimi, onaylı defter, eğitim planı, yıllık plan ve rapor takibi.
SİSTEMER OSGB Teknik Ekibi — iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimlerimizin sahadaki deneyimiyle hazırlanmıştır. Mevzuat bilgileri yayın/güncelleme tarihi itibarıyla geçerlidir; işletmenize özel değerlendirme için bize ulaşın.