Çalışan Sayısı Değişince İSG-KATİP Sözleşmesi

Çalışan sayısı artınca İSG sözleşmesi neden güncellenir?

İş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve gerekiyorsa diğer sağlık personeli (DSP) için mevzuattaki asgari süre, çalışan başına dakika olarak tanımlanır. Bu yüzden çalışan sayısı artınca İSG sözleşmesi de güncellenmelidir: 38 kişiye göre yapılmış bir görevlendirme, işyerinde 55 kişi çalışırken artık asgari süreyi karşılamaz. Bu duruma uygulamada eksik süre görevlendirme denir.

Sorun genellikle kötü niyetten değil, takip boşluğundan doğar. Sözleşme yılda bir yenilenir, oysa işe alımlar yıl boyunca sürer. Yeni bir hat açılır, sezon siparişi için vardiya eklenir ve kimse İSG sözleşmesindeki dakikaya bakmaz. Bu yazı, sayı değiştiğinde süreyi nasıl yeniden hesaplayacağınızı, hangi eşiklerin başka yükümlülükleri tetiklediğini ve güncellemenin İSG-KATİP’te nasıl tamamlandığını anlatır.

Hangi çalışan sayısı esas alınır?

İSG Hizmetleri Yönetmeliği, süre hesabındaki çalışan sayısının hangi ayın, hangi kaydın ortalamasıyla bulunacağına dair genel bir yöntem tanımlamaz. Yönetmeliğin SGK kayıtlarını açıkça esas aldığı yer, 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde hizmetin işveren tarafından üstlenilmesidir (md. 14/6). Süre hesabında bilinen tek istisna, öğrenci statüsündeki çırak ve stajyerlerin toplam çalışan sayısına dahil edilmemesidir (md. 5/9).

Uygulamada SGK çalışan sayısı ile İSG süresi arasındaki bağ şu şekilde kurulur:

• Süre, işyerinde fiilen çalışanlar için gerekir. Kanun “çalışan” tanımında statüye bakmaz; kadrolu, geçici veya kısmi süreli herkes sayılır.
• Bu sayının en somut belgesi, SGK’ya verilen aylık bildirgelerdir. Denetimde karşılaştırılabilecek kayıt da budur.
• Sayı ay içinde dalgalanıyorsa, en yüksek sayıyı esas almak eksik süre riskini ortadan kaldırır.

Bu belirsizliği sözleşmede çözmek en sağlıklısıdır: hangi kaydın esas alınacağını, kontrolün hangi aralıkla yapılacağını ve sayı ne kadar değişince sürenin revize edileceğini yazın. Sözleşmeye eklenecek diğer maddeler için OSGB sözleşmesi maddeleri yazımıza bakın.

Uzman ve hekim dakikasının yeniden hesaplanması

Asgari süreler İşyeri Hekimi ve DSP Yönetmeliği ile İGU Yönetmeliği’nin 12. maddelerinde düzenlenir:

Örnek 1: tehlikeli sınıf, 38’den 55 çalışana. Bursa’daki bir otomotiv yan sanayi atölyesini düşünün:

• Uzman: 38 × 20 = 760 dk (12 saat 40 dk) → 55 × 20 = 1.100 dk (18 saat 20 dk). Fark: +340 dk.
• Hekim: 38 × 10 = 380 dk (6 saat 20 dk) → 55 × 10 = 550 dk (9 saat 10 dk). Fark: +170 dk.

Örnek 2: çok tehlikeli sınıf, 48’den 52 çalışana. Uzman süresi 1.920 dakikadan 2.080 dakikaya, hekim süresi 720 dakikadan 780 dakikaya çıkar. DSP’de ise kademe değişir: 48 × 10 = 480 dk iken 52 × 15 = 780 dk olur. Yalnız 4 kişilik artış DSP süresinde 300 dakikalık fark yaratır.

Hesabı kendi sayılarınızla İSG yükümlülük hesaplama aracıyla yapabilirsiniz. Tam süreli görevlendirme eşiği aşıldığında artan çalışan için dakika hesabının nasıl yapılacağını işyeri hekimi ve uzman çalışma süreleri yazımızda örnekledik.

Sayı hangi eşikte başka neyi değiştirir?

Çalışan sayısı yalnız dakikayı değiştirmez. Aşağıdaki eşikler, sözleşmenin dışındaki yükümlülükleri de tetikler:

Örnek 1’deki atölye 55 çalışana ulaştığında kurul kurma yükümlülüğü doğar, çalışan temsilcisi sayısı ikiye çıkar ve her acil durum ekibine ikinci destek elemanı gerekir. İlkyardımcı sayısı da çalışan sayısına bağlıdır; tehlikeli sınıfta her 15 çalışan için bir ilkyardımcı aranır. Kurul için İSG kurulu nasıl kurulur, temsilci için çalışan temsilcisi seçimi yazılarımıza bakabilirsiniz.

İSG-KATİP’te çalışan sayısı güncelleme adımları

Sistemdeki menü adları zaman içinde değişebilir; mantık ise aynıdır: kaydı bir taraf düzenler, diğer taraf kontrol edip onaylar.

1. Sayıyı belgeleyin. Son SGK bildirgesini ve personel listesini alın; öğrenci statüsündeki çırak ve stajyerleri ayrı gösterin.
2. Yeni süreyi hesaplayın. Uzman, hekim ve gerekiyorsa DSP için ayrı ayrı hesaplayın; tam süreli eşik aşılıyorsa bunu da gösterin.
3. Yazılı revizyon yapın. OSGB ile yeni dakikayı, ziyaret planını ve hizmet kapsamını yazılı olarak netleştirin.
4. Kayıt güncellenir. OSGB, yeni süreye göre sözleşme ve görevlendirme kaydını İSG-KATİP’te düzenler. Kadrolu personel çalıştırıyorsanız görevlendirmeyi siz güncellersiniz.
5. Onaylayın. Sözleşme ve görevlendirme, taraflarca en geç 5 gün içinde sistem üzerinden onaylanır (İSG Hizmetleri Yön. md. 14/3).
6. Yeni görevlileri kontrol edin. DSP ilk kez gerekiyorsa ayrıca görevlendirilir; uzmanın belge sınıfı tehlike sınıfına uygun olmalıdır.
7. Sahaya yansıtın. Ziyaret takvimini yeni süreye göre düzenleyin.

Çalışan sayısı azalırsa ne olur?

Sayı düştüğünde süreyi azaltmak mümkündür; ancak yeni süre, yeni sayıya göre hesaplanan asgari sürenin altına inemez. Azaltma da bir sözleşme revizyonu olarak yazılı yapılır ve sistemde onaylanır. Bazı eşikler tersine de işler: çok tehlikeli bir işyerinde çalışan sayısı 10’un altına düşerse DSP gerekmez; az tehlikeli bir işyeri 50’nin altına inerse işverenin hizmeti kendisinin yürütmesi seçeneği yeniden açılır.

Sözleşmeyi tamamen sona erdirmek ise revizyon değil fesihtir. Fesih, 5 iş günü içinde İSG-KATİP üzerinden bildirilir (md. 14/9). Sezonluk dalgalanması olan işletmelerde her ay fesih ve yeni sözleşme yerine, sözleşmeye belirli bir sayı aralığı ve revizyon kuralı yazmak daha düzenlidir.

Sık yapılan hatalar

• Sözleşmeyi yalnız yıllık yenilemede gözden geçirmek; yıl içindeki artışları atlamak.
• Uzman süresini güncelleyip hekim veya DSP süresini unutmak.
• Çok tehlikelide 10 ve 50 eşiklerinde DSP’yi gözden kaçırmak.
• Öğrenci statüsündeki çırak ve stajyerleri hesaba katmak ya da öğrenci olmayan stajyer benzeri çalışanları dışarıda bırakmak.
• Revizyonu yazılı yapıp sistemdeki onayı takip etmemek.

Uzman veya hekim görevlendirmemenin 2026 temel idari para cezası görevlendirilmeyen her kişi için 111.263 TL’dir ve aykırılık sürdükçe her ay uygulanır; DSP için bu tutar aylık 55.597 TL’dir. Diğer kalemler için İSG idari para cezaları aracına bakabilirsiniz. SİSTEMER, Bursa ve komşu illerde iş güvenliği uzmanlığı ve işyeri hekimliği sözleşmelerinde çalışan sayısını dönemsel olarak kontrol eder ve revizyon gerektiğinde size yazılı olarak bildirir.

Sık Sorulan Sorular

SGK’daki çalışan sayısı ile sahadaki sayı farklıysa hangisi esas alınır?

Asgari süre, işyerinde fiilen çalışanlar için gerekir; SGK bildirgesi bunun belgesidir. Fark işe giriş ve çıkış tarihlerinden kaynaklanıyorsa yüksek olan sayıyı esas almak eksik süre riskini ortadan kaldırır.

Çalışan sayısı artınca yeni sözleşme mi gerekir, güncelleme mi?

Hizmet aynı OSGB ile sürüyorsa yeni süreyi gösteren bir revizyon yeterlidir; ancak bu revizyon da İSG-KATİP’te kayda geçirilip taraflarca 5 gün içinde onaylanmalıdır. Sistemdeki işlem adı güncelleme veya yeni görevlendirme olabilir.

Mevsimlik işçi alımında süreyi her ay değiştirmek gerekir mi?

Süre, o dönemde çalışan sayısını karşılamalıdır. Her ay yeni işlem yapmak yerine sözleşmede sezon dönemi için ayrı bir süre ve revizyon kuralı belirlemek takibi kolaylaştırır.

Stajyerler süre hesabına katılır mı?

Mesleki eğitim ve yükseköğretim mevzuatı kapsamında öğrenci statüsündeki çırak ve stajyerler toplam çalışan sayısına dahil edilmez. Öğrenci statüsü olmayan ve ücretli çalışan kişiler ise sayılır.