OSGB Sözleşmesinde Olması Gereken Maddeler

OSGB sözleşmesi yalnızca bir onay ekranı değildir

OSGB sözleşmesi, işyerinize iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve gerekiyorsa diğer sağlık personeli (DSP) görevlendirmenin hukuki dayanağıdır. İSG Hizmetleri Yönetmeliği md. 14’e göre OSGB ile işveren arasında İSG-KATİP’teki örneğine uygun bir sözleşme düzenlenir ve taraflarca en geç beş gün içinde sistem üzerinden onaylanır. Onaylanan sözleşmenin bir nüshası işverende, bir nüshası OSGB’de kalır. OSGB’lerin sunduğu her türlü İSG hizmeti için sistem üzerinden sözleşme yapılması gerekir.

İSG-KATİP sözleşme içeriği; tarafları, görevlendirilen kişileri ve süreleri resmîleştirir. Ama sahadaki ilişkiyi belirleyen soruların çoğu bu kaydın dışında kalır: uzman ayda kaç kez gelecek, ziyaret sonrası ne teslim edilecek, tetkik ve ölçüm bedele dahil mi, sözleşme bittiğinde dosyalar ne zaman ve hangi biçimde teslim edilecek? Bu soruların cevabını, örneğe uygun sözleşmeyle birlikte imzalanan yazılı bir hizmet ekinde netleştirmek anlaşmazlıkların çoğunu önler. Sistemdeki örnek metin zaman içinde güncellenebileceği için onay ekranında gördüğünüz metni de mutlaka okuyun. Onay adımları için İSG-KATİP sözleşme onayı yazımıza bakın.

Taraflar, işyeri ve süre maddeleri

İlk bölümdeki bilgiler küçük görünür ama bütün hesap bunlara dayanır:

• İşyeri bilgileri: SGK işyeri sicil numarası, açık adres ve birden çok işyeri varsa sözleşmenin hangi sicili kapsadığı.
• Tehlike sınıfı ve NACE kodu: Asıl işinize uygun 6 haneli kod. Kodun doğruluğunu tehlike sınıfı rehberimizle kontrol edin.
• Çalışan sayısı ve güncelleme yöntemi: Sözleşme tarihindeki sayı ve sayının hangi aralıkla, hangi kayda göre güncelleneceği.
• Başlangıç tarihi: Onayın tamamlanacağı tarihten önce olmamalıdır; onaylanmamış görevlendirmeyle göreve başlanamaz.
• OSGB sözleşme süresi ve yenileme: Süreyi taraflar belirler. Sürenin sonunda sözleşmenin kendiliğinden mi uzayacağı, yoksa yazılı onayla mı yenileneceği açıkça yazılmalıdır.

50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde aylık süreler, taraflar anlaşırsa aynı sözleşme yılı içinde birleştirilebilir veya hizmet sunum aralıkları belirlenebilir (md. 11/7). Bu esnekliği kullanacaksanız ziyaret takvimini sözleşme yılının başında yazılı olarak belirleyin.

Dakika ve ziyaret maddeleri

OSGB’ler hizmeti, tehlike sınıfı ve çalışan sayısına göre belirlenen sürelerden az olmamak kaydıyla yürütür (md. 12/4). Uzman ve hekim yönetmeliklerinin 12. maddeleri de görevlinin sözleşmede belirtilen süre kadar işyerinde hizmet sunacağını söyler. Asgari süreler şöyledir:

Örnek: 60 çalışanlı tehlikeli bir işyerinde uzman için ayda en az 1.200 dakika (20 saat), hekim için en az 600 dakika (10 saat) gerekir. Kendi rakamlarınızı İSG yükümlülük hesaplayıcı ile çıkarabilir, ayrıntıları çalışma süreleri yazımızda bulabilirsiniz.

Sözleşmede ya da hizmet ekinde şunlar yazılı olmalıdır:

1. Her görevli için aylık dakika ve bunun asgari süreyi karşıladığı.
2. Ziyaret sıklığı ve süresi: Örneğin uzmanın ayda kaç kez ve kaçar saat geleceği.
3. Vardiyalı işyerlerinde gece ve hafta sonu ziyaretleri: Yalnızca gündüz vardiyasını gören bir uzman, kazaların sık yaşandığı saatleri hiç görmeyebilir.
4. Ziyaret kaydı: Giriş ve çıkış saatlerinin işyerinde imzalanan bir formla veya onaylı defterle kayıt altına alınması.
5. Ziyaret tarihinin önceden bildirilmesi: Ölçüm, eğitim veya muayene günlerinde üretimin buna göre planlanması için.

İSG Hizmetleri Yönetmeliği md. 14/2, kamu dışındaki işyerlerinde zorunlu sürenin bölünerek birden fazla kişiye görevlendirme yapılamayacağını söyler. Aynı görev için dakikanın iki uzman arasında paylaştırılması bu kurala aykırıdır.

Raporlama ve kayıt maddeleri

İSG hizmetinin somut çıktısı kayıtlardır. Sözleşmede hangi kaydın ne zaman ve hangi biçimde teslim edileceğini yazın:

• Onaylı defter: Uzman ve hekimin tespit ve tavsiyelerini yazdığı, her işyeri için tek olan defterdir. Deftere yazılan tespit ve öneriler işverene tebliğ edilmiş sayılır; asıl suret işverende kalır (md. 7). Ayrıntılar için onaylı defter yazımıza bakın.
• Yıllık çalışma planı ve yıllık değerlendirme raporu: Uzman, yıllık çalışma planını hekimle birlikte, yıllık değerlendirme raporunu da hekimle iş birliği içinde hazırlar. Teslim tarihlerini sözleşmeye yazın. Planın içeriği için yıllık çalışma planı yazımıza bakın.
• Ziyaret özeti: Mevzuat zorunlu tutmasa da her ziyaretten sonra kısa bir yazılı özet ve açık tespit listesi istemek, takibi kolaylaştırır.
• Eğitim kayıtları: Katılım listeleri, sınav sonuçları ve belgelerin teslim süresi.
• Sağlık dosyaları: Gizlilik ilkesine uyularak işyerinde saklanır. İşveren, çalışanların kişisel sağlık dosyalarını işten ayrılma tarihinden itibaren en az 15 yıl saklar (md. 7/1-b).

Kapsam ve ek hizmet maddeleri

Teklifler arasındaki farkların çoğu, neyin bedele dahil olduğundan çıkar. Aşağıdaki kalemlerin her biri için “dahil”, “ayrıca ücretlendirilir” veya “kapsam dışı” ifadesini yazdırın:

• İşe giriş ve periyodik muayeneler ile hekimin istediği tetkikler.
• Ortam ölçümleri (gürültü, toz, kimyasal vb.).
• İş ekipmanlarının periyodik kontrolleri.
• Risk değerlendirmesinin hazırlanması ve yenilenmesi, acil durum planı ve tatbikat.
• Temel ve tekrar eğitimleri, işe başlama eğitimi; ilkyardım, mesleki eğitim ve yangın eğitimi.

OSGB’ler hizmetin tamamını veya bir kısmını başka bir kişi veya kuruma devredemez (md. 13/4). Laboratuvar ölçümleri ve tetkikler ise yetkili laboratuvar ve sağlık kuruluşlarınca yapılır; bunların kim tarafından planlanacağı ve faturalanacağı ayrıca yazılmalıdır. SİSTEMER olarak ölçüm ve tetkikleri yetkili laboratuvar ve sağlık kuruluşlarıyla planlıyoruz. Fiyatı etkileyen unsurlar için OSGB fiyatları yazımıza bakabilirsiniz.

İşverenin üstlendiği maddeler

Sözleşme yalnızca OSGB’nin yükümlülüklerini değil, işverenin sağlaması gerekenleri de içermelidir. İSG Hizmetleri Yönetmeliği bunların bir kısmını açıkça sayar:

• Çalışan temsilcisinin görüşü: Hizmet alınacak OSGB’de görevli hekim, uzman ve DSP’nin görevlendirilmesi konusunda çalışan temsilcilerinin önceden görüşü alınır (md. 6/1-a).
• Bilgilendirme: Görevli kişiler, çalışma saatleri, görev, yetki ve sorumlulukları konusunda çalışan temsilcisi ve çalışanlar bilgilendirilir (md. 6/1-b).
• Çalışma yeri: Tam süreli görevlendirme gerekmeyen işyerlerinde de işveren asgari çalışma koşullarını sağlar. 50 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde hekim, DSP ve uzman için 8 metrekareden az olmamak üzere toplam iki oda temin edilir ve acil durumlarda çalışanı en yakın sağlık birimine ulaştıracak uygun araç bulundurulur. 50’den az çalışanı olan işyerlerinde çalışma süresince kullanılacak uygun bir yer sağlanır (md. 11).
• Kayıt ve bildirim: Mevzuat gereği yapılacak kayıt ve bildirimler OSGB ile iş birliği içinde yapılır (md. 6/1-d).

Bunlara ek olarak işyerinde OSGB ile iletişimi yürütecek bir kişinin adını, tespitlerin kapatılmasından kimin sorumlu olduğunu ve ziyaret günlerinde görevlinin hangi bölümlere eşlik edilerek gireceğini yazmak, sahadaki aksaklıkları azaltır.

Personel değişikliği ve fesih maddeleri

Sözleşmenin en çok tartışma çıkan bölümü, ilişkinin değiştiği ya da bittiği anlardır. Mevzuattaki süreler şunlardır:

• Görevli kişi doğum, hastalık veya yıllık izin gibi zorunlu nedenlerle değiştirilirse ve değişiklik 30 günü geçerse durum Genel Müdürlüğe bildirilir (md. 14/2).
• Sözleşmenin feshi veya geçerliliğini yitirmesi, işyeri dışından hizmet alınıyorsa OSGB tarafından beş iş günü içinde İSG-KATİP’ten bildirilir (md. 14/9).
• Görevinden ayrılan personelin yerine 30 gün içinde nitelikli personel görevlendirilir (md. 14/10).
• Sözleşme süresi sonunda bütün kayıt ve dosyalar, talep edilmese dahi OSGB’lerce işverene teslim edilir (md. 13/2).

Geçişin pratik adımları için OSGB değiştirme süreci yazımıza bakabilirsiniz.

İmzadan önce kontrol listesi

1. Sicil numarası, adres ve NACE kodu doğru mu?
2. Çalışan sayısı güncel mi, güncelleme yöntemi yazılı mı?
3. Her görevlinin aylık dakikası asgari süreyi karşılıyor mu?
4. Uzmanın belge sınıfı tehlike sınıfınıza uygun mu: çok tehlikelide A, tehlikelide en az B, az tehlikelide en az C?
5. Ziyaret sıklığı, vardiya kapsamı ve ziyaret kaydı yöntemi yazılı mı?
6. Yıllık çalışma planı, yıllık değerlendirme raporu ve ziyaret özetlerinin teslim tarihleri belli mi?
7. Muayene, tetkik, ölçüm, periyodik kontrol ve eğitimlerin bedele dahil olup olmadığı yazılı mı?
8. Fesih bildirim süresi, fesih sebepleri ve belge teslimi tanımlı mı?
9. Sözleşme süresi ve yenileme şekli açık mı?
10. İSG-KATİP’teki kayıt, imzaladığınız metinle aynı bilgileri gösteriyor mu?

SİSTEMER’in iş güvenliği uzmanlığı hizmeti için teklif isterken de dakika hesabını, ziyaret düzenini ve kapsamı yazılı olarak isteyebilirsiniz. Bursa ve çevre illerde teklif almak için teklif sayfamızı kullanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

OSGB hizmet sözleşmesi örneğini nereden bulurum?

Sözleşme, İSG-KATİP’teki örneğine uygun düzenlenir ve sistem üzerinden onaylanır. Örnek metne ek olarak ziyaret düzeni, raporlama, ek hizmetler ve fesih ayrıntılarını içeren bir hizmet ekini iki tarafın imzalaması önerilir.

OSGB sözleşme süresi ne kadar olmalı?

Süreyi taraflar belirler. Önemli olan sürenin sonunda sözleşmenin nasıl yenileneceğinin ve fesih bildirim süresinin açıkça yazılmasıdır. Sözleşme sona erip yenisi onaylanmazsa işyeriniz görevlisiz kalır.

Çalışan sayımız arttı; sözleşmeyi değiştirmek gerekir mi?

Asgari süre çalışan sayısına göre hesaplandığı için sayı arttığında gereken dakika da artar. Sözleşmedeki ve İSG-KATİP’teki süreyi yeni sayıya göre güncelleyin; çok tehlikeli işyerlerinde 10 çalışan eşiği DSP ihtiyacını da doğurur.

Sözleşme bittiğinde belgeler kimde kalır?

İSG kayıtları işyerinizindir. Yönetmeliğe göre sözleşme süresi sonunda bütün kayıt ve dosyalar, talep edilmese dahi OSGB’lerce işverene teslim edilir. Teslimi tutanakla yapın.