İşyeri Hekiminin Görevleri Nelerdir?

İşyeri hekimi kimdir, görevlerini nereden alır?

6331 sayılı Kanun işyeri hekimini, iş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, işyeri hekimliği belgesine sahip hekim olarak tanımlar. Kanunun 6. maddesi her işverene işyeri hekimi görevlendirme yükümlülüğü verir; hekimin ne yapacağı ise 20 Temmuz 2013 tarihli ve 28713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik’in 9. maddesinde sayılır.

İşyeri hekimi görevleri çoğu zaman yalnızca “işe giriş muayenesi yapmak” olarak bilinir. Oysa yönetmelik görevleri beş başlıkta toplar ve muayene bunlardan yalnızca biridir. 7538 sayılı Kanunla 15 Ocak 2025’ten itibaren işe giriş ve periyodik muayene raporlarının kural olarak işyeri hekiminden alınması, bu görevin önemini daha da artırdı. Hekimin ayda kaç dakika çalışacağını hekim ve uzman çalışma süreleri yazımızda hesapladık; bu yazı o sürenin içinin nasıl doldurulduğunu anlatır.

İşyeri hekimi görevleri: beş başlık ve işyerindeki karşılıkları

Görev başlığı (md. 9/2)	Yönetmelikteki örnek görevler	İşyerinde ne görmelisiniz?
a) Rehberlik	Sağlık gözetimi ve çalışma ortamı gözetimi konusunda işverene rehberlik; işyeri tasarımı, kullanılan maddeler ve KKD seçimi hakkında öneri; yemekhane, soyunma yeri, duş ve tuvaletlerin hijyenini izleme; kaza ve ramak kala nedenlerini araştırma; tedbirleri yazılı bildirme	Onaylı defterde tarihli tespit ve öneriler, KKD seçiminde hekim görüşü, hijyen denetim notları
b) Risk değerlendirmesi	Risk değerlendirmesine katılma ve önerilerin takibi; gebe, emziren, 18 yaş altı, kronik hastalığı olan, engelli çalışanlar gibi özel politika gerektiren grupları yakın takip	Risk değerlendirmesi ekibinde hekimin adı ve imzası, özel gruplar için ayrı değerlendirme
c) Sağlık gözetimi	İşe giriş ve periyodik muayeneler, EK-2 formu, işe dönüş muayenesi, devamsızlık ile işyeri riskleri arasındaki ilişkinin incelenmesi, bulaşıcı hastalık kontrolü ve bağışıklama, alt işveren çalışanlarının raporlarının kontrolü	Muayene takvimi, EK-2 formları, aşı ve tetkik kayıtları
ç) Eğitim, bilgilendirme ve kayıt	Eğitimlerin planlanması, ilkyardım ve acil müdahale organizasyonu, sağlık konularında eğitim, yıllık değerlendirme raporu, İSG-KATİP bildirimleri	Eğitim katılım listeleri, ilkyardımcı listesi, EK-3 yıllık değerlendirme raporu
d) İlgili birimlerle işbirliği	Uzmanla birlikte ölçüm önerme ve sonuçları değerlendirme, kurulla çalışma, yıllık çalışma planını uzmanla hazırlama, talimat ve çalışma izni prosedürlerine katkı, rehabilitasyon	Yıllık çalışma planı, ölçüm talepleri, kurul tutanaklarında hekimin katkısı

Tablo, bir denetimde ya da OSGB değerlendirmesinde neye bakacağınızı da gösterir. Son sütundaki belgeler yoksa, hekim işyerine gelse bile görevlerin bir bölümü yapılmıyor demektir.

Rehberlik görevi: hekim muayene odasının dışında ne yapar?

İşyeri hekimi rehberlik görevi, hekimi sahaya çıkaran görevdir. Yönetmelik hekimden işin planlanması, kullanılan maddeler ve kişisel koruyucu donanımların seçimi konusunda işverene öneride bulunmasını, çalışanların fiziksel ve zihinsel kapasitelerini dikkate alarak ergonomik ve psikososyal riskler açısından iş ile çalışanın uyumunu araştırmasını ister. Kantin, yemekhane, yatakhane, kreş ve emzirme odaları ile soyunma odaları, duşlar ve tuvaletlerin genel hijyen şartlarını sürekli izlemek, uygun içme suyu ve beslenme konusunda tavsiyede bulunmak da bu başlıktadır.

Rehberliğin sonucu yazılıdır. Hekim, iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı olarak bildirir ve tespit ve tavsiyelerini onaylı deftere yazar (md. 11/4). Örneğin pres hattında tekrarlayan bilek şikâyetleri gören bir hekim, iş istasyonunun yüksekliğinin ayarlanmasını ve görev rotasyonunu deftere yazar; işveren bu öneriye göre aksiyon planı hazırlar.

Sağlık gözetimi: en görünür görev

Sağlık gözetimi başlığında yönetmelik hekime şu işleri verir:

Muayene ve tetkikler hakkında çalışanları bilgilendirmek ve rızalarını almak.
Gece postaları dâhil tüm çalışanların sağlık gözetimini yapmak.
Periyodik muayeneyi az tehlikeli sınıfta en geç 5, tehlikeli sınıfta 3 yılda bir, çok tehlikeli sınıfta her yıl; çocuk, genç ve gebe çalışanlarda en geç 6 ayda bir tekrarlamak. Hekim gerek görürse bu süreleri kısaltır.
Sonuçları EK-2 İşe Giriş/Periyodik Muayene Formu’na uygun düzenlemek ve işyerinde saklamak.
Meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı alan bir çalışan olduğunda, aynı ortamda çalışan diğerlerinin muayenelerini tekrarlamak.
Sağlık nedeniyle devamsızlıklar ile işyerindeki sağlık tehlikeleri arasında ilişki olup olmadığını araştırmak, gerekirse ölçüm yapılmasını planlayıp işverenin onayına sunmak.
Tekrarlanan sağlık izinlerinden sonra, çalışanın talebi üzerine işe dönüş muayenesi yapmak ve eski görevi sakıncalıysa uygun görev önermek.
Alt işveren ve geçici iş ilişkisiyle gelen çalışanların sağlık raporlarının süresini kontrol etmek.

Hangi tetkikin yapılacağına mevzuattaki sabit bir listeyle değil, risk değerlendirmesine göre hekim karar verir; bu konuyu periyodik muayene ve tetkikler yazımızda ayrıntılı anlattık. İşe giriş raporunun kimden alınabileceği için işe giriş sağlık raporu yazımıza bakın. Tetkikleri yetkili laboratuvar ve sağlık kuruluşlarıyla planlıyoruz.

Meslek hastalığı şüphesinde hekim, ön tanı koyduğu vakaları SGK tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına sevk eder (md. 11/5). Hangi hastalıkların hangi yükümlülük süresiyle meslek hastalığı sayıldığını meslek hastalıkları listesi yazımızda bulabilirsiniz.

Eğitim, ilkyardım ve yıllık plan

Eğitim başlığında hekim, eğitimlerin mevzuata uygun planlanması için çalışma yapar; yöneticilere, kurul üyelerine ve çalışanlara genel sağlık, hijyen, bağımlılık yapan maddelerin zararları, KKD ve toplu korunma konularında eğitim verir. Temel eğitimin sağlık konuları grubu bu görevin en bilinen karşılığıdır.

İlkyardım ve acil müdahale hizmetlerinin organizasyonu da hekimin görevidir. İlkyardımcı sayısının az tehlikelide her 20, tehlikelide her 15, çok tehlikelide her 10 çalışana bir olması ve belgelerin 3 yıl geçerliliği bu organizasyonun takvimini belirler; belge süreci için ilkyardım sertifikası yazımıza bakabilirsiniz.

Yıl sonunda iki belge hekimin imzasını taşır: bir sonraki yılın faaliyetlerini içeren ve iş güvenliği uzmanıyla birlikte hazırlanan yıllık çalışma planı ile yılın sağlık gözetimi ve İSG çalışmalarının sonuçlarını içeren EK-3 yıllık değerlendirme raporu. Planın nasıl hazırlanacağını yıllık çalışma planı yazımızda anlattık.

İşyeri hekimi sorumlulukları ve sınırları

İşyeri hekimi sorumlulukları yönetmelik md. 11’de toplanır. Hekim, görevlerini yaparken işin normal akışını mümkün olduğunca aksatmaz; işverenin meslek sırlarını ve çalışanın kişisel sağlık dosyasındaki bilgileri gizli tutar. İhmallerinden dolayı hizmet sunduğu işverene karşı sorumludur.

Gizlilik, işverenler tarafından sık yanlış anlaşılan bir konudur. İşveren çalışanın işe uygun olup olmadığını öğrenir, ama tanıyı, tahlil sonuçlarını ve kullandığı ilaçları öğrenmez. Sağlık bilgilerinin gizli olduğu ve sağlık gözetimi maliyetinin çalışana yansıtılamayacağı 6331 md. 15’te de açıkça yazılıdır.

Hekimin görevlendirilmesi işverenin sorumluluğunu da ortadan kaldırmaz. Dışarıdan hizmet almak, işverenin iş sağlığı ve güvenliğini sağlama yükümlülüğünü kaldırmaz; hekimin yazılı önerilerini uygulamak işverenin işidir.

İşyeri hekimi görevlendirmemenin 2026 temel idari para cezası kişi başı 111.263 TL’dir ve aykırılık sürdükçe her ay tekrarlanır; çalışan başına sağlık gözetimi yaptırmamanın cezası 22.194 TL’dir. Bursa ve çevre illerdeki işyerleri için bu görevleri işyeri hekimliği ve sağlık gözetimi hizmetlerimiz kapsamında yürütüyoruz. Görevlendirme süresini işyerinize göre İSG yükümlülük hesaplama aracıyla görebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

İşyeri hekimi ne iş yapar?

Yönetmeliğe göre beş başlıkta görev yapar: işverene rehberlik, risk değerlendirmesine katılım, işe giriş ve periyodik muayeneleri kapsayan sağlık gözetimi, eğitim-bilgilendirme-kayıt ve uzman, kurul ve sağlık kuruluşlarıyla işbirliği.

İşyeri hekimi çalışanın sağlık bilgilerini işverenle paylaşır mı?

Hayır. Hekim çalışanın kişisel sağlık dosyasındaki bilgileri gizli tutmakla yükümlüdür. İşveren yalnızca çalışanın işe uygun olup olmadığını ve varsa görev kısıtlarını öğrenir.

İşyeri hekimi işi durdurabilir mi?

Hekim işi kendisi durdurmaz; ciddi, önlenemez ve acil müdahale gerektiren hayati tehlike belirlediğinde işin durdurulması için işverene başvurur. Yazılı bildirdiği hayati tehlike makul sürede giderilmezse il müdürlüğüne yazılı bildirim yapar.

İşyeri hekimi ayda ne kadar süre çalışır?

Çalışan başına ayda az tehlikeli sınıfta 5, tehlikeli sınıfta 10, çok tehlikeli sınıfta 15 dakika çalışır. Az tehlikelide 2000, tehlikelide 1000, çok tehlikelide 750 çalışana bir tam süreli hekim görevlendirilir.