Kısaca
İSG-KATİP’te her SGK işyeri sicili ayrı bir işyeridir; uzman ve hekim görevlendirmesi, tehlike sınıfı ve aylık süre her sicil için ayrı belirlenir, şubelerin çalışan sayıları toplanarak tek hesap yapılmaz. 50’den az çalışanı olan az tehlikeli şubelerde aylık süreler aynı sözleşme yılı içinde birleştirilebilir; bu, zincir mağazalarda ziyaret planını kolaylaştırır. OSGB yalnız kendi ili ve sınır komşusu illerde hizmet verebildiğinden uzak illerdeki şubeler için ayrı bir planlama gerekir.
Şubeli işletmelerde İSG neden sicil bazında yürür?
Merkezi Osmangazi’de, deposu Gürsu’da, mağazaları Nilüfer, Yıldırım ve İnegöl’de olan bir şirket, İSG hizmetini “şirket” için değil, her işyeri için kurmak zorundadır. Şubeli işletmelerde İSG sorusunun kısa cevabı budur ve sürelerden belgelere kadar her şey bu kuraldan çıkar.
İşyeri, uygulamada SGK işyeri sicil numarasıyla tanımlanır. İSG-KATİP’te her SGK sicili ayrı bir işyeri olarak görünür; sözleşme ve görevlendirme o sicil üzerinden kurulur. Tehlike sınıfı da işyerinin kendi asıl işine göre belirlenir: aynı şirketin yönetim ofisi az tehlikeli, deposu ya da üretim tesisi daha yüksek bir sınıfta olabilir. Sınıfın nasıl tespit edildiğini tehlike sınıfı nasıl öğrenilir yazımızda anlattık.
İlk iş, şubelerinizin tam listesini çıkarmaktır. Mali müşavirinizden her şubenin SGK sicil numarasını, NACE kodunu ve güncel çalışan sayısını içeren bir tablo isteyin. Ayrı sicili olan her adres, İSG açısından ayrı bir işyeridir.
Her şube için ayrı OSGB sözleşmesi gerekir mi?
Görevlendirme her sicil için ayrı yapılır; bu nedenle aynı OSGB ile çalışsanız da İSG-KATİP’te her şube için ayrı bir sözleşme kaydı bulunur. İSG Hizmetleri Yönetmeliği md. 14 bu kaydın kurallarını koyar:
- Sözleşme İSG-KATİP’teki örneğe uygun hazırlanır ve iki tarafça en geç 5 gün içinde sistem üzerinden onaylanır (md. 14/3).
- Onaylanmamış görevlendirmeyle uzman ve hekim göreve başlatılamaz (md. 14/7).
- OSGB’nin bir işyerine sunduğu her İSG hizmeti için İSG-KATİP üzerinden sözleşme yapılır (md. 14/11).
- Sözleşme sona erdiğinde OSGB, bunu 5 iş günü içinde sisteme bildirir (md. 14/9).
Onay ekranlarında nelere bakacağınızı İSG-KATİP sözleşme onayı yazımızda adım adım anlattık. Şubeli işletmelerde en sık hata, onayın yanlış sicile verilmesidir; her onaydan önce sicil numarasını listenizle karşılaştırın.
Şube çalışan sayısı hesabı: dakikalar sicil bazında
Aylık asgari süre, her işyerinin kendi çalışan sayısı ve tehlike sınıfıyla hesaplanır. Çalışan başına aylık süreler şöyledir: işyeri hekimi için az tehlikelide 5, tehlikelide 10, çok tehlikelide 15 dakika; iş güvenliği uzmanı için 10, 20 ve 40 dakika. Çok tehlikeli sınıfta 10 ve üzeri çalışanı olan işyerlerinde diğer sağlık personeli de görevlendirilir.
Aşağıdaki örnekte sınıflar yalnız hesabı göstermek için varsayılmıştır; kendi işyerlerinizin sınıfını NACE kodundan kontrol edin.
| İşyeri (ayrı sicil) | Çalışan | Varsayılan sınıf | Hekim (dk/ay) | Uzman (dk/ay) |
|---|---|---|---|---|
| Merkez ofis, Osmangazi | 40 | Az tehlikeli | 200 | 400 |
| Dağıtım deposu, Gürsu | 60 | Tehlikeli | 600 | 1.200 |
| Mağaza, Nilüfer | 14 | Az tehlikeli | 70 | 140 |
| Mağaza, Yıldırım | 9 | Az tehlikeli | 45 | 90 |
| Mağaza, İnegöl | 6 | Az tehlikeli | 30 | 60 |
Bu tabloda yapılmaması gereken iki şey vardır. Birincisi, beş işyerinin 129 çalışanını toplayıp tek bir süre hesaplamak; sınıflar farklı olduğu için sonuç hem yanlış hem de denetimde savunulamaz olur. İkincisi, depo için hesaplanan süreyi mağazalara “kaydırmak”; her işyerinin süresi o işyerinde kullanılır. Hekim ve uzman yönetmelikleri, hizmetin sözleşmede belirtilen süre kadar işyerinde sunulmasını ister ve birden fazla işyerinde görev yapanlar için işyerleri arasında yolda geçen sürenin çalışma süresinden sayılmayacağını açıkça yazar (İşyeri Hekimi Yönetmeliği ve İş Güvenliği Uzmanları Yönetmeliği md. 12/5).
Hesaplanan süre bölünerek birden fazla hekime veya uzmana da verilemez. Uzmanlar için vardiyalı çalışılan işyerlerinde vardiyalara göre görevlendirme istisnası vardır. Kendi işyerlerinizin sürelerini İSG yükümlülük hesaplama aracıyla çıkarabilir, sürelerin ayrıntısı için işyeri hekimi ve uzman çalışma süreleri yazımıza bakabilirsiniz.
Küçük şubelerde süre birleştirme
Mağaza zincirlerinde şubelerin çoğu küçük olabilir. 6 kişilik bir mağaza için ayda 30 dakika hekim ve 60 dakika uzman süresi, her ay ayrı ziyaretle verimli kullanılamaz. İSG Hizmetleri Yönetmeliği md. 11/7 burada bir esneklik tanır: 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde aylık hizmet süreleri aynı sözleşme yılı içinde birleştirilebilir ve hizmet aralıkları belirlenebilir.
Örnekteki İnegöl mağazası için yıllık uzman süresi 12 × 60 = 720 dakikadır. Bu süre, sözleşmede yazılmak şartıyla yıl içinde birkaç uzun ziyarete bölünebilir. Birleştirme yaparken üç noktaya dikkat edin:
- Takvim sözleşmede yazılı olsun. Hangi ayda kaç dakika hizmet verileceği belli olmalıdır; “yıl içinde gelinecek” ifadesi yeterli değildir.
- Zorunlu işler bekletilmesin. Yeni çalışanın işe başlama eğitimi, iş kazası incelemesi veya risk değerlendirmesini gerektiren bir değişiklik, planlanan ziyareti beklemez.
- Birleştirme yalnız az tehlikeli ve 50’den az çalışanlı işyerleri içindir. Örnekteki tehlikeli sınıftaki depoya bu esneklik uygulanmaz.
50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde işverenin veya vekilinin Bakanlık eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisinin yürütme seçeneği de vardır; bu durumda İSG-KATİP’te taahhütname düzenlenir ve işe giriş ile periyodik muayeneler bu seçeneğin dışında kalır. Ayrıntılar için 50’den az çalışanlı işyerlerinde İSG yazımıza bakın.
Mağaza zinciri iş güvenliği: ziyaret planı
Zincirde İSG’nin aksadığı yer genellikle mevzuat değil, takvimdir. Uygulanabilir bir plan için:
- Coğrafi gruplama: Aynı ilçedeki ya da aynı güzergâhtaki şubeleri aynı güne alın. Bursa’da Nilüfer ve Osmangazi şubeleri ile İnegöl şubesi aynı günün planına sığmayabilir.
- Mağaza saatleri: Saha turunu ve eğitimi mağazanın sakin saatlerine koyun; mal kabul saatinde depo ve rampa gözlemi yapın.
- Yoğun dönemler: İndirim ve bayram öncesi haftalar, geçici çalışan alımlarının arttığı dönemlerdir. İşe başlama eğitimini bu dönemlerden önce planlayın.
- Ortak alanlar: Birden fazla işyerinin bulunduğu iş merkezlerinde İSG koordinasyonu, 6331 md. 23/2’ye göre yönetim tarafından sağlanır; AVM’deki mağazalar için bu önemlidir. Acil durum planınız binanın ortak planıyla uyumlu olmalı; ayrıntılar için ortak binada acil durum planı yazımıza bakın.
- Mağazaya özgü riskler: Raf doldurma, mal kabul, kasa ergonomisi ve kalabalıkta tahliye için market ve mağazalarda İSG yazımızı kullanabilirsiniz.
Her şubede ayrı tutulması gereken belgeler
| Belge veya kayıt | Neden şube bazında? |
|---|---|
| İSG-KATİP sözleşme kaydı | Görevlendirme sicil üzerinden yapılır |
| Onaylı defter | Yönetmelik onaylı defteri “her işyeri için tek” olarak tanımlar (md. 4/1-e) |
| Risk değerlendirmesi | Şubenin yerleşimi, ekipmanı ve çalışanları farklıdır |
| Acil durum planı ve tatbikat kaydı | Kaçış yolları ve toplanma yeri adrese özgüdür |
| Eğitim ve sağlık gözetimi kayıtları | Çalışanın bağlı olduğu işyerinde tutulur |
| İSG kurulu kayıtları | 50 ve üzeri çalışan ve 6 aydan uzun süren sürekli işlerin yapıldığı işyerinde kurul kurulur (6331 md. 22) |
Çalışanı bir şubeden diğerine aynı işle aktarıyorsanız, 2026 eğitim yönetmeliğine göre yalnız işe ve işyerine özgü riskler bölümünü tekrarlamanız yeterlidir. Şube açılış ve kapanışlarında İSG-KATİP kaydının nasıl güncelleneceğini İSG-KATİP’te çalışan sayısı değişince yazımızda bulabilirsiniz.
Bursa ve çevre illerde şubeli işletmeler için iş güvenliği uzmanlığı ve işyeri hekimliği hizmetlerimizi sicil bazında planlıyor, şubeleri güzergâha göre gruplayan bir yıllık ziyaret takvimi hazırlıyoruz. Perakende işletmelere özgü konular için ofis ve perakende sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Her şube için ayrı OSGB sözleşmesi gerekir mi?
Her SGK sicili ayrı bir işyeri olduğundan İSG-KATİP’te her şube için ayrı sözleşme kaydı ve görevlendirme bulunur. Bütün şubeler aynı OSGB’den hizmet alabilir; ancak kayıtlar sicil bazında ayrıdır ve her biri iki tarafça 5 gün içinde onaylanır.
Şubelerin çalışan sayıları toplanarak süre hesaplanabilir mi?
Hayır. Süre her işyerinin kendi çalışan sayısı ve tehlike sınıfına göre hesaplanır ve o işyerinde kullanılır. Şubeler arasında yolda geçen süre de hizmet süresinden sayılmaz.
Küçük mağazalarımıza her ay gelinmesi şart mı?
50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde aylık süreler aynı sözleşme yılı içinde birleştirilebilir. Ziyaret takvimi sözleşmede yazılı olmalı ve yeni çalışan eğitimi gibi beklemeyecek işler ayrıca karşılanmalıdır.
Başka ildeki şubemize Bursa’daki OSGB hizmet verebilir mi?
Yalnız şube Bursa’da veya Bursa’nın sınır komşusu bir ilde (Yalova, Kocaeli, Sakarya, Bilecik, Kütahya, Balıkesir) ise. Diğer illerdeki şubeler için o ilde veya sınır komşusu ilde kurulu bir OSGB ile sözleşme yapılır.
Tehlike sınıfınıza uygun belgeli uzmanla saha denetimi, onaylı defter, eğitim planı, yıllık plan ve rapor takibi.
SİSTEMER OSGB Teknik Ekibi — iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimlerimizin sahadaki deneyimiyle hazırlanmıştır. Mevzuat bilgileri yayın/güncelleme tarihi itibarıyla geçerlidir; işletmenize özel değerlendirme için bize ulaşın.