Kısaca
2026 eğitim yönetmeliği md. 11’e göre işveren, yıllık eğitim programını hazırlatır ve onaylar; programda konu, tarih, yer, süre, katılımcılar ve hedefler yer alır. Plan çalışan listesinden başlar: her çalışanın temel eğitim ve son tekrar tarihi, özel görevi ve vardiyası bir matrise dökülür, sonra tekrar tarihleri tehlike sınıfına göre ay ay takvime yerleştirilir. Program mevzuat değiştiğinde, yeni bir risk ortaya çıktığında ve yeni işe alımlarda güncellenir.
Yıllık eğitim planı: İSG mevzuatı ne istiyor?
Pek çok işletmede yıllık eğitim planı, yılbaşında hazırlanıp dosyaya konan tek sayfalık bir tablodur. Yıl ortasında işe giren çalışanlar, süresi dolan tekrar eğitimleri ve gece vardiyası bu tabloda görünmez. Oysa iyi bir İSG eğitim planı, kimin hangi eğitimi ne zaman alacağını kişi bazında gösteren canlı bir takvimdir.
Dayanak, 2 Nisan 2026 tarihli Çalışanların İSG Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’tir. Yönetmeliğin yeniliklerini yeni İSG eğitim yönetmeliği yazımızda özetledik; burada planlamaya odaklanıyoruz.
Yıllık eğitim programı, uzman ve hekimin birlikte hazırladığı yıllık çalışma planıyla karıştırılmamalıdır. Çalışma planı tüm İSG faaliyetlerini kapsar; eğitim programı onun ayrıntılandırılmış bir parçasıdır.
Adım 1: Çalışan listesinden eğitim matrisine
Plan, SGK’daki güncel çalışan listesiyle başlar. Her çalışan için şu bilgileri tek bir tabloda toplayın:
- Ad soyad, işe giriş tarihi, bölüm ve görev,
- Vardiya,
- Temel eğitimin tamamlandığı tarih ve son tekrar eğitimi tarihi,
- Özel görevi: destek elemanı, ilkyardımcı, çalışan temsilcisi,
- Mesleki eğitim belgesi gereken bir işte çalışıp çalışmadığı,
- Özel durum: 6 aydan uzun süre işten uzak kalma, iş kazası geçirme, gebe veya emziren çalışan, 18 yaşından küçük çalışan.
Bu tablo, eğitim matrisinin ham verisidir. Matris, görevleri satırlara, eğitim türlerini sütunlara yazar ve her görev için hangi eğitimin gerektiğini gösterir:
| Görev | İşe başlama | Temel eğitim ve tekrar | Ek eğitim |
|---|---|---|---|
| Üretim operatörü | 2 saat, yüz yüze | Sınıfa göre saat ve periyot | Makineye özgü talimat |
| Forklift operatörü | 2 saat, yüz yüze | Sınıfa göre | Mesleki belge, operatör eğitimi |
| Bakım teknisyeni | 2 saat, yüz yüze | Sınıfa göre | Kilitleme-etiketleme, yüksekte çalışma |
| Destek elemanı | 2 saat, yüz yüze | Sınıfa göre | Söndürme, kurtarma veya koruma ekibi eğitimi |
| İdari personel | 2 saat, yüz yüze | Sınıfa göre | Ekranlı araçlar, acil durum |
Her görevin özel eğitim ihtiyacı farklıdır: yüksekte çalışanlar için yüksekte çalışma eğitimi, ekip üyeleri için destek elemanı eğitimi, belge isteyen işler için mesleki eğitim belgesi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Adım 2: Eğitim türlerini ve sürelerini yerleştirin
2026 yönetmeliğinin süre ve periyotları şöyledir:
| Eğitim | Ne zaman? | Süre ve şekil |
|---|---|---|
| İşe başlama | Çırak ve stajyerler dahil, çalışmaya başlamadan önce | En az 2 saat, yüz yüze ve uygulamalı; temel eğitime sayılmaz |
| Temel eğitim | İşe başladıktan sonra en geç 3 ay içinde | Az tehlikeli 8, tehlikeli 12, çok tehlikeli 16 ders saati |
| Tekrar eğitimi | Çok tehlikelide her yıl, tehlikelide 2 yılda, az tehlikelide 3 yılda bir | Her sınıfta en az 8 ders saati |
| Bilgi yenileme | 6 aydan uzun süre işten uzak kalanlar, işe dönmeden önce | İşe ve işyerine özgü riskler (4. konu) |
| İlave eğitim | İş kazası veya meslek hastalığı sonrası, işe dönmeden önce | Olayın nedenine yönelik |
| İşyeri değiştiren | Aynı işi yapmaya devam eden ve temel eğitimi olan çalışan | Yalnız 4. konu ve işe başlama eğitimi |
İşe ve işyerine özgü riskler konusu, tehlikeli ve çok tehlikeli işyerlerinde yüz yüze verilir; genel, sağlık ve teknik konular uzaktan verilebilir. Sınavda 100 üzerinden en az 60 puan gerekir; en fazla iki tekrar hakkı vardır. Konu gruplarının içeriği için temel İSG eğitimi konuları, işe başlama programı için işe başlama eğitimi yazılarımıza bakabilirsiniz.
Adım 3: Tekrar eğitimlerini tarihe dökün
Tekrar eğitimi planlama, yılın en çok gözden kaçan işidir. Her çalışanın tekrar tarihi, kendi temel eğitimi veya son tekrarı tamamlandığı tarihten hesaplanır. Uygulamada en güvenli yol, süreyi son eğitimin tamamlandığı tarihten saymak ve vadeden önce bitirmektir.
Örnek: Bursa’da 140 çalışanlı, tehlikeli sınıfta bir otomotiv yan sanayi tesisi 2027 planını hazırlıyor. Tekrar periyodu 2 yıl.
- 80 çalışan temel eğitimini Mart 2025’te tamamladı: tekrar eğitimleri en geç Mart 2027’de bitmeli.
- 45 çalışan Ekim 2025’te tamamladı: tekrarları 2027 Ekim’ine kadar yapılmalı.
- 2026’da işe giren 15 çalışan, temel eğitimlerini işe girişten sonraki 3 ay içinde aldı: tekrarları 2028’e düşer.
2027 planına 125 kişinin 8’er saatlik tekrar eğitimi girer. Gruplar 20 kişiyle sınırlanırsa Mart için 4, Ekim için 3 grup gerekir; eğitmen tarafında 56 ders saati planlanır. Yıl içinde işe girecek çalışanlar için ise her ay bir temel eğitim oturumu boş bırakılır. Bu tarihleri İSG takvimi aracıyla çıkarabilirsiniz.
Adım 4: Vardiya ve tehlike sınıfına göre İSG eğitim takvimi
Takvim kâğıt üzerinde değil, vardiya çizelgesinin üzerinde kurulur. Dikkat edilecek noktalar:
- Vardiya: Üç vardiyalı bir tesiste her vardiya için ayrı oturum açın. Temel eğitim en az birer saatlik parçalara bölünebilir; bu, gece vardiyasının eğitimi vardiya içinde almasını kolaylaştırır.
- Fazla çalışma: Mesai sonrasına konan eğitim, haftalık süreyi aşıyorsa fazla çalışma sayılır. Bunu bütçede ve puantajda öngörün.
- Tehlike sınıfı: Çok tehlikeli sınıfta tekrar eğitimi her yıl herkesi kapsar; iş yükünü 12 aya yayın. Tehlikeli sınıfta çalışanların yaklaşık yarısı bir yıl, diğer yarısı ertesi yıl tekrar alacak şekilde dengeleyin.
- Üretim takvimi: Yoğun sipariş dönemlerine ve bayram öncesine eğitim koymayın; bakım duruşları eğitim için iyi fırsattır.
- Bağlantılı tarihler: Yılda en az bir kez yapılan acil durum tatbikatını, destek elemanlarının eğitimine yakın bir tarihe koyun. İlkyardım belgesi 3 yıl geçerlidir ve güncelleme eğitimi, geçerlilik bitmeden önceki 3 ay içinde alınır.
Yılın iskeletini şöyle bir eğitim planı örneği ile kurabilirsiniz:
| Dönem | Eğitim | Katılımcılar |
|---|---|---|
| Ocak | Plan onayı, çalışan temsilcisi görüşü | İşveren, uzman, hekim, temsilci |
| Şubat–Mart | Tekrar eğitimi, 1. grup | Temel eğitimi Mart 2025’te bitenler |
| Nisan | Destek elemanı tazeleme ve tatbikat hazırlığı | Söndürme, kurtarma, koruma ekipleri |
| Mayıs | Acil durum tatbikatı | Tüm vardiyalar |
| Haziran–Eylül | Bölüme özgü eğitimler ve ilkyardım güncellemeleri | Belgesi bitecek ilkyardımcılar, bakım ekibi |
| Ekim | Tekrar eğitimi, 2. grup | Temel eğitimi Ekim 2025’te bitenler |
| Kasım | Kış hazırlığı bilgilendirmesi | Dış saha ve lojistik ekipleri |
| Her ay | Yeni işe girenlerin temel eğitimi | Son 3 ayda işe girenler |
Adım 5: Onay, kayıt ve güncelleme
Planı işveren onaylar; hazırlık sırasında çalışanların veya temsilcilerinin görüşünü alın ve bunu bir tutanakla gösterin. İSG kurulu olan işyerlerinde planı kurul gündemine de taşıyın.
Her oturum için tutanak tutulur. Yüz yüze eğitimlerde tutanakta yer, tarih, katılımcıların ve eğiticinin adı soyadı ve imzası, süre ve konu başlıkları bulunur. Temel eğitimi başarıyla tamamlayana yönetmelik ekindeki örneğe uygun belge verilir ve özlük dosyasında saklanır.
Planı şu durumlarda yeniden açın: mevzuat değiştiğinde, yeni bir makine, kimyasal veya süreç devreye girdiğinde, iş kazası olduğunda ve yeni işe alım yapıldığında. Eğitim vermemenin 2026 temel idari para cezası çalışan başına 8.980 TL’dir ve çalışan başına hesaplanan bu cezaya tehlike sınıfı artırımı uygulanmaz; hesap için İSG idari para cezaları aracına bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar şunlardır: plan yalnız toplam saatleri gösterir, kişi bazında takip yoktur; gece vardiyası hiç eğitim almamıştır; tekrar tarihleri yılbaşına göre değil kişinin kendi tarihine göre hesaplanmamıştır; alt işveren çalışanlarının belgeleri kontrol edilmemiştir. Eğitimlerin planlanması ve verilmesi için İSG eğitimleri sayfamıza göz atabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Yıllık eğitim planını kim hazırlar?
Yönetmeliğe göre yıllık eğitim programını işveren hazırlatır ve onaylar. Uygulamada programı iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimiyle birlikte hazırlar ve işverenin onayına sunar; hazırlıkta çalışanların veya temsilcilerinin görüşü alınır.
Eğitim mesai dışında yapılabilir mi?
Yapılabilir, ancak eğitim süresi çalışma süresinden sayılır. Haftalık çalışma süresini aşan eğitim saatleri fazla sürelerle çalışma veya fazla çalışma kabul edilir ve buna göre ücretlendirilir. Eğitimin maliyeti çalışana yansıtılamaz.
Tekrar eğitimi süresi hangi tarihten itibaren sayılır?
Yönetmelik tekrar periyodunu yıl olarak verir. En güvenli uygulama, süreyi çalışanın temel eğitiminin veya son tekrar eğitiminin tamamlandığı tarihten saymak ve eğitimi bu tarih dolmadan bitirmektir.
Yıl ortasında işe girenler plana nasıl eklenir?
İşe başlama eğitimi işe başlamadan önce verilir; temel eğitim ise en geç 3 ay içinde tamamlanır. Bu yüzden takvime her ay veya her iki ayda bir temel eğitim oturumu koyun ve yeni çalışanı ilk uygun oturuma kaydedin.
2026 yönetmeliğine uygun işe başlama, temel ve tekrar eğitimleri; işyerinizde, sahanıza özgü örneklerle ve belgeli.
SİSTEMER OSGB Teknik Ekibi — iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimlerimizin sahadaki deneyimiyle hazırlanmıştır. Mevzuat bilgileri yayın/güncelleme tarihi itibarıyla geçerlidir; işletmenize özel değerlendirme için bize ulaşın.